و ) روايت ششم ، هفتم ، هشتم
مرحوم آخوند ( ره ) براى اثبات حجّيّت استصحاب ، به سه دسته روايات ديگر استدلال مىكند ؛ از جمله : « كل شىء نظيف حتّى تعلم أنّه قذر » ؛ هر چيزى كه اسم شىء برآن صدق كند ، پاك است مگر آنكه يقين به نجاست آن پيدا كنى .
« الماء كلّه طاهر حتّى تعلم أنّه قذر » ؛ هر آبى پاك است مگر آنكه يقين به نجاست آن پيدا كنى .
« كلّ شىء هو لك حلال حتّى تعرف أنّه حرام بعينه » ؛ هر چيزى حلال است مگر آنكه علم به حرمت آن پيدا كنى .
مرحوم آخوند ( ره ) در توجيه و توضيح روايات فوق كه شامل غايت و مغيّا هستند ، به سه احتمال اشاره مىكند كه يكى از آنها مختار خود ايشان است .
احتمال اوّل : گاهى مغيّا درصدد بيان احكام واقعى است و غايت آن دو حالت دارد :
الف ) « شقّ اوّل آنكه غايت ، مبيّن حكم واقعى ( يعنى حكم اشياء به عناوين اوّليّهشان ) است » ؛ مثلا « كل شىء طاهر حتّى يلاقى النجاسة » كه ملاقات با نجاست يا غليان آب انگور ، واقعا طهارت يا حلّيت را از بين مىبرد ، و غايت ، دلالت بر استمرار واقعى حكم طهارت و حلّيت تا قبل از اصابهء نجاست و حرمت دارد .
ب ) « شقّ دوّم آنكه غايت ، بيانگر استصحاب حكم واقعى است . »
يعنى صدر روايت ( مغيّا ) با قطع نظر از غايت آن ، دلالت بر حكم واقعى و اجتهادى ؛ يعنى طهارت و حلّيت اشياء به عناوين اوليهشان دارد ؛ اما غايت آن را علم قرار مىدهد كه يعنى اين حكم واقعى طهارت و حلّيت ، تا قبل از علم به ضدّ يا نقيض آن يعنى علم به نجاست و حرمت ، استمرار مىيابد ظاهرا .
و غايت استمرار اين حكم ظاهرى هم علم به نجاست است . لذا غايت ، دلالت بر استصحاب مىكند . به عبارتى ، مغيّا درصدد بيان حكم واقعى است و غايت مىگويد كه آن حكم را استمرار دهيد و تا مادامىكه بعد از شك ، علم به خلاف و ضدّ يا نقيض آن حاصل نشود ، همان طهارت واقعى را استصحاب كنيد .
احتمال دوّم : روايات نه ارتباطى به استصحاب دارند و نه حكم واقعى ؛ بلكه درصدد بيان قاعدهء أصالة الطهارة و أصالة الحلّية هستند كه در اين صورت غايت « حتّى تعلم » يا « حتّى تعرف » ، قيد موضوع بوده و مغيّا مشكوك الحكم مىباشد . لذا طهارتى كه بر شىء مشكوك النجاسة و الطهارة بار مىشود ، قطعا يك حكم ظاهرى است .