فرق بين تسويه و اباحه توهّم و فكر مخاطب است . اگر مخاطب فكر ميكرده كه از فعل منع شده و به او اجازه در انجام فعل داده مىشود در اين صورت بنام اباحه ناميده مىشود مانند آيه شريفه
« وَ إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا »
در اباحه ترك فعل هم جايز است . و اگر مخاطب فكر ميكرده كه يكى از دو طرف فعل يا ترك فعل از طرف ديگرش ارجح است و به او گفته مىشود كه ترك فعل و انجام آن مساوى است بنام « تسويه » ناميده مىشود .
و التمنى : از معانى مجازيه صيغه امر تمنّى است . تمنّى به اين معنى است كه انسان چيزى را كه مورد علاقهاش هست طلب نمايد .
در اينجا سئوال مىشود كه فرق امر حقيقى با تمنّى در چيست ؟ زيرا هردو طلباند . و نيز فرق تمنّى با ترجّى در چيست ؟ زيرا هردو نيز طلب امر محبوبند . جواب اول اينست كه امر طلب بطور استعلاء است .
ولى در تمنّى استعلاء نيست . و جواب دوم به اين است كه در تمنّى آن امر محبوب مورد توقع و طمع نيست ولى در ترجّى مورد توقع و طمع است مانند كلام امرء القيس « الا ايّها اللّيل الطويل الا انجلى . . . شاعر در شب ظلمانى گرفتار غم و غصه شده . خيال مىكند اگر صبح شود غم و غصههاى او از بين ميرود . باينجهت آرزوى روشن شدن هوا را مىكند . ولى دوباره كه فكر مىكند مىبيند روز هم كه بيآيد اين غصهها برايش هست و بر طرف شدنى نيست .
ياء انجلى ممكن است « ياء اشباعى » باشد كه در اصل انجل بوده و خطاب به ليل است . « ياء اشباعى » بنابراين قول گاهى نوشته مىشود .
و ممكن است خطاب شاعر به ليله است و در اين صورت ياء تأنيث است