داشته باشد مثل
« مِمَّا نَزَّلْنا »
باشد آن را بياوريد .
3 -
« مِنْ مِثْلِهِ »
صفت سوره باشد و ضمير « مثله » « بعبدنا » برگردد . در اين صورت معنى چنين است : اگر درباره آنچه بر عبد ما نازل شده شما در شك و ترديد هستيد پس سورهاى كه اين صفت داشته باشد مثل عبد ما باشد بيآوريد يعنى يك نفر كه مثل پيامبر اكرم امى باشد سورهاى را بيآورد اين هرسه تركيب صحيح است و ايجاد خلل در معنى نمىكند .
فان قلت : گويا كسى تركيب چهارمى براى اين آيه در نظر دارد و آن اينست كه
مِنْ مِثْلِهِ
متعلق به فأتوا . و ضمير برگشت به
« مِمَّا نَزَّلْنا »
كند . شارح ميگويد اين تركيب غلط است . براى آنكه معنى را فاسد مىكند . زيرا معنى اينطور مىشود : اگر درباره آنچه بر عبد ما نازل شده شما در شك و ترديد هستيد پس بيآوريد سورهاى را كه مثل
مِمَّا نَزَّلْنا
باشد . فساد اين معنى در اين است كه مىفهماند
« مِمَّا نَزَّلْنا »
كه قرآن است داراى مثل است . ولى آن مثل را شما نمىتوانيد بيآوريد . ذوق انسان اين معنى را مىفهمد و قضاوت بر فساد آن هم مينمايد .
بخلاف ما اذا كان : فرق تركيب چهارم كه باطل بود با تركيب دوم كه صحيح بود در اينست كه « من » مثله صفت سوره بود با آنكه ضمير
« بِما نَزَّلْنا »
برگشت ميكرد ولى معنى فاسد نمىشد . زيرا معنى اين بود : سورهاى كه مثل
« مِمَّا نَزَّلْنا »
باشد بيآوريد . موصوف باعتبار انتفاء وصف بود يعنى سوره مثل
مِمَّا نَزَّلْنا *
وجود ندارد . بدليل اينكه مثل
« مِمَّا نَزَّلْنا »
وجود ندارد .
فان قلت : كسى ميگويد در تركيب چهارم هم ميتوان معنى