شاهد : در اين است كه « من » موصول مبتدا مىباشد و جمله « إنّ الجنّة هي الماوى » خبر آن است و در جمله خبر « ال » در « الماوى » كه عوض از مضافاليه است رابط بين اين جملهء خبر با مبتداست زيرا در اصل « ماواه » بوده است .
و لكن ديگر نحويونى كه قائل به الف و لام عوض از مضافاليه نيستند مىگويند : الف و لام در « الماوى » الف و لام تعريف است و رابط در جمله خبر محذوف است و آن « له » بوده است چنان كه ابو البقاء « 1 » ، ابن انبارى « 2 » ، مكى ابن ابيطالب ، « 3 » شيخ طبرسى « 4 » اينچنين مىگويند . مرحوم علامه طباطبايى « 5 » هردو وجه را احتمال مىدهد .
العاشر : آخرين رابط بين جمله خبر و مبتدا ، اين است كه جمله خبر بطور كلى ، خود مصداق و معناى مبتدا باشد ، مانند : « قولي لا إله إلّا اللّه » كه جمله خبر « لا إله إلّا اللّه » همان « قولى » و مصداق قول متكلم است .
و از همين قبيل كه جمله خبر مصداق مبتدا بوده و همين اتحاد مصداقى بين خبر و مبتدا رابط به مبتداست ، جملهء خبر در جايى كه خبر از ضمير شأن و قصه مىباشد است زيرا مصداق آن شأن و قصه ، همان مضمون جملهء خبر است ، مانند آيه شريفه :
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
« الإخلاص / 1 »
كه جمله خبر « اللّه أحد » مصداق و معناى ضمير شأن « هو » كه مبتداست مىباشد و اين خود رابط است . و همچنين در ضمير قصه در اين آيه شريفه :
فَإِذا هِيَ شاخِصَةٌ أَبْصارُ الَّذِينَ كَفَرُوا
« الأنبياء / 97 »
كه جمله « شاخصة أبصار الذين كفروا » مصداق و معناى ضمير قصه « هي » است و اين خود رابط است . قابل ذكر است كه « شاخصة » خبر مقدّم و « أبصار » مبتداى موخّر است و كل اين جمله خبر براى « هي » است .
هامش
( 1 ) - إملاء ما منّ به الرحمن : 2 / 282 .
( 2 ) - البيان : 2 / 493 .
( 3 ) - مشكل إعراب القرآن : 2 / 456 .
( 4 ) - مجمع البيان : 5 / 434 .
( 5 ) - الميزان : 20 / 193 .