تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — صفحة 171

مساهمون:

ص١٧١
معناى شعر : « نمىشناسم مرگ را كه چيزى سبقت از آن گيرد ، تلخ مىكند مرگ - كام - صاحب ثروت و فقير را » . قابل ذكر است كه فرزند شاعر كه نام او زيد بن عدى بود به دربار خسرو پرويز رفت و با حيله‌اى موجب غضب خسرو پرويز نسبت به نعمان بن منذر شد به طورى كه خسرو پرويز ، نعمان را گرفت و او را تا آخر عمر زندان كرد و بعضى مىگويند كه زير پاى فيلها انداخت . الرابع : چهارمين رابط جملهء خبر به مبتدا ، اعاده و تكرار معناى مبتدا مىباشد به خلاف رابط سوم كه خود لفظ مبتدا در جمله خبر تكرار مىشود ، مانند : « زيد جاءني أبو عبد اللّه » كه اينجا در جمله خبر « جاءني أبو عبد اللّه » لفظ « أبو عبد اللّه » كه كنيه « زيد » است ، ذكر شده است كه هم معنا با « زيد » است زيرا هر دو يك مصداق و معنا دارند . و ابو الحسن اخفش رابط بودن اعادهء معنوى مبتدا در خبر را صحيح مىداند و براى صحت آن استدلال به اين آيه شريفه كرده است :
وَ الدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ وَ الَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتابِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ
« الأعراف / 169 و 170 » وجه استدلال اخفش اين گونه است كه « الذين » مبتداست و جمله « يمسكون . . . » صله آن و جمله « إنّا لا نضيع أجر المصلحين » خبر است و رابط تكرار معنوى مبتدا در جمله خبر است زيرا « المصلحين » همان كسانى هستند كه « الذين يمسّكون بالكتاب و أقاموا » مىباشند . و اجيب : به اخفش جواب داده شده است كه « الذين » مبتدا نيست بلكه مجرور است زيرا عطف بر « الذين يتقون » در آيه قبل است ، بنابراين اساسا اين آيه شاهد براى اين مسأله نمىباشد و اگر هم قبول كنيم كه « الذين » مبتداست و واو استينافى باشد ، باز اين آيه شاهد براى رابط چهارم نمىباشد لذا تمسك اخفش براى اثبات صحت رابط چهارم اشتباه است زيرا رابط جمله خبر به مبتدا در اين آيه ، تكرار معنوى مبتدا نمىباشد بلكه رابط در اين جمله از سه حالت خارج نيست : يا از قسم پنجم مىباشد يعنى لفظى عام كه شامل مبتدا نيز مىشود در جمله خبر است