تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — صفحة 167

مساهمون:

ص١٦٧
كه ضمير « نحن » دو احتمال دارد : 1 - ضمير فصل 2 - مبتدا باشد كه « الصافون » خبر آن بوده و كل جمله خبر براى « إنّ » باشد . و در اين آيه نمىتوان گفت كه « نحن » تاكيد باشد زيرا لام ابتدائيت كه مفيد معناى تأكيد است داخل بر ادات تاكيد نمىشود چون اجتماع دو تاكيد مكروه است بنابراين « نحن » نمىتواند تاكيد ضمير متكلم كه اسم « إنّ » است باشد . لذا « نحن » تنها دو احتمال دارد . و در مثال « أنت أنت الفاضل » ضمير « أنت » دوّم سه احتمال دارد : 1 - تاكيد « أنت » اوّل باشد كه مبتدا بوده و « الفاضل » خبر آن است . 2 - مبتدا باشد كه « الفاضل » خبر آن است و كل اين جمله خبر براى « أنت » اوّل باشد . 3 - ضمير فصل باشد و « أنت » اوّل مبتدا و « الفاضل » خبر براى آن باشد . و در اين آيه شريفه :
إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ
« المائدة / 109 » نيز همين سه وجه ، احتمال دارد . و من أجاز : و بايد گفت كه هركس كه بدل آوردن ضمير از اسم ظاهر را جايز مىداند ، اجازه مىدهد در مانند اين مثال : « إنّ زيدا هو الفاضل » علاوه بر سه وجه : ضمير فصل ، تاكيد و مبتدا بودن ، ضمير « هو » بدل از « زيدا » نيز باشد كه اين وجه چهارم است .