خود را در آن جنگ بيان مىكند :
« فلقد أراني للرّماح دريئة * من عن يميني مرّة و أمامي » « 1 »
شاهد : اسم بودن « عن » و معناى « جانب » داشتن و وقوع « من » جاره قبل از آن است .
تركيب شعر : لام براى جواب بودن جمله بعد براى قسم محذوف مىباشد و « أرانى » فعل و فاعل مستتر « أنا » و مفعول ، جار و مجرور متعلّق به فعل قبل و « الرماح » جمع « الرمح » به معناى تير است و « دريئة » حال از ياء متكلم و به معناى سيبل تيراندازى است . « من » جاره و « عن » در محل جر و اسم به معناى « جانب » و اضافه به « يمين » مىباشد و « مرة » مصدرى ميمى و منصوب بنا بر صفت براى مفعول مطلق محذوف است « ارائة مرة » .
معناى شعر : « پس قسم مىخورم كه محققا خودم را ديدم براى تير ، در حالى كه همانند سيبل بودم گاهى از طرف و جانب راست اين تيراندازى بود و گاهى از طرف مقابل » .
« من » الداخلة : و « من » كه داخل بر « عن » اسميه مىشود نزد ابن مالك زائده است و لكن نزد غير او مانند سيوطى « 2 » و جمهور براى ابتداى غايت است و اين گروه مىگويند اگر گفته شود : « قعدت عن يمينه » بدون دخول « من » بر « عن » معناى جمله اين است : « نشستم طرف راستش » كه اين معنى دو احتمال دارد : 1 - نشستن طرف راست آن شخص بطورى كه به هم چسبيده باشند . 2 - نشستن طرف راست آن شخص بدون اتصال به هم . لكن اگر به اين جمله « من » اضافه شود و آن را داخل بر « عن » قرار داده و گفته شود : « قعدت من عن يمينه » يك احتمال بيشتر در معناى جمله نيست و آن اين است كه نشستن در طرف راست آن شخص و چسبيده به آن و از اوّل جايى كه مىشود طرف راست آن باشد واقع شده است .
هامش
( 1 ) - شرح أبيات مغني اللبيب : 3 / 312 ، شرح شواهد المغني : 1 / 438 ، أوضح المسالك : 2 / 150 ، اللباب : 100 ، شرح ابن عقيل : 2 / 29 ، همع الهوامع : 2 / 36 ، شرح الاشموني : 2 / 226 ، شرح الكافية : 2 / 343 .
( 2 ) - همع الهوامع : 2 / 36 .