نكته : بعضى از نحويين مانند ابن هشام « 1 » و رمانى مىگويند : « ربّما » تنها بر فعل ماضى مىآيد مگر اينكه فعل مضارع معناى محقق الوقوع داشته باشد كه در اين موقع حكم فعل ماضى را دارد ، مانند همين آيه شريفه كه فعل مستقبل « يودّ » حكم ماضى محقق الوقوع دارد .
و في « ربّ » ست عشرة لغة : بايد دانست كه در كلمهء « ربّ » شانزده لغت است : زيرا يا راء مضموم و يا مفتوح است و در اين دو صورت يا با تشديد باء و يا با تخفيف آن است كه اين چهار قسم ، يا با تاء تأنيث ساكنه و يا با تأنيث محركه و يا اصلا بدون تاء است كه از ضرب آن چهار قسم و اين سه صورت اخير دوازده لغت بدست مىآيد : « ربّة ، ربّة ، ربة ، ربة ، ربّة ، ربّة ، ربة ، ربة ، ربّ ، ربّ ، رب و رب » . و چهار صورت ديگر عبارتند از :
1 - ضمهء راء با سكون باء « رب » .
2 - فتحهء راء با سكون باء « رب » .
3 - ضمه هردو حرف « راء و باء » با تشديد باء « ربّ » .
4 - ضمهء هردو حرف با تخفيف باء « رب » .
هامش
( 1 ) - أوضح المسالك : 2 / 160 .