تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — صفحة 283

مساهمون:

ص٢٨٣
ساكنين صورت مىگيرد و در اين هنگام بعضى از علما ، الف را كه علامت تثنيه و اعراب بود و قابليت تغيير در حالت جر و نصب به ياء داشت ، انداختند و الف « هذا » باقى ماند و اين حرف چون جزء كلمه است ، تغيير در حالات گوناگون اعرابى قبول نمىكند ، بنابراين « هذان » اسم « إنّ » و اعراب آن تقديرى است .

تنبيه

متن تنبيه : تأتي « إنّ » فعلا ماضيا مسندا لجماعة المؤنث من الأين - و هو التعب - تقول : « النساء إنّ » أي : تعبن ، أو . . . شرح بايد دانست كه علاوه بر « إنّ » حرفيه ، هفت « إنّ » فعليه و يك « إنّ » مركّبهء غير فعليه در زبان عرب وجود دارد : 1 - فعل ماضى معلوم كه اسناد داده شده است به جمع مؤنّث غايب ( صيغهء ششم ) از مادهء « الأين : سختى و مشقت » بر وزن « فعلن » . « أينن » ، و ياء متحرك ماقبل مفتوح قلب به الف شد ، سپس الف به علّت التقاى ساكنين با نون حذف گرديد ، و آنگاه نون لام الفعل با نون ضمير ادغام شد « أنّ » سپس به جهت دلالت بر نوع حرف عين الفعل كه ياء بوده است فاء الفعل را حركت مناسب آن كه كسره است داده شد ، مانند : « بعن » و تبديل به « إنّ » شد . 2 - صيغهء ششم ماضى از فعل ماضى « آن » به معناى « قرب » و بر وزن « فعلن » به صورت « أينن » بوده و سپس تمامى عمليات اعلال در قسم اوّل در آن صورت گرفته است . شايان ذكر است كه مصدر « الأين » به دو معناست : الف : « التعب » ، ب : « القرب » كه در هردو معنا بر وزن « فعل يفعل » استعمال مىشود ، بنابراين اين دو فعل از يك مصدر و از يك صيغه مىباشند هرچند دو معنا دارند . 3 - صيغهء اوّل ماضى مجهول ( مراد از غيرهن در عبارت ، مفرد مذكّر است ) از