ما أوصى به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله الى معاذ بن جبل
16 - و فى تحف العقول : وصيّته صلّى اللّه عليه و آله لمعاذ بن جبل لمّا بعثه الى اليمن : يا معاذ :
علّمهم كتاب اللّه و أحسن أدبهم على الاخلاق الصّالحة ، و أنزل النّاس منازلهم خيرهم و شرّهم و أنفذ فيهم أمر اللّه و لا تحاشّ في أمره و لا ماله أحدا فانّها ليست بولايتك و لا مالك ، و أدّ إليهم الامانة في كلّ قليل و كثير ، و عليك بالرّفق و العفو في غير ترك للحقّ يقول الجاهل : قد تركت من حقّ اللّه ، و اعتذر إلى أهل عملك من كلّ
شرح
وصيت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به معاذ بن جبل
16 - در كتاب تحف العقول اين گونه روايت كرده : وصيت رسول خدا به معاذ بن جبل « 1 » هنگامى كه او را به كشور يمن فرستاد : اى معاذ كتاب خدا را به آنها ياد ده ، و ادب آنها را به اخلاق شايسته نيكو كن ، و مردم خوب و بدشان را برطبق قدر و منزلتشان جاى ده ، و فرمان خدا را در آنها اجرا كن و دربارهء فرمان خدا و مال او از احدى هراس نداشته چون فرمانروايى و مال از آن تو نيست ( كه به هرگونه بخواهى در آنها عمل كنى ) و امانت را در هرآنچه از كم و زياد است به آنها بپرداز ، و بر تو باد به مدارا كردن و نرمخويى و گذشت در جايى كه حقّ ترك نشود اگرچه جاهل بگويد : حق خدا را ترك كردى ، « 2 » و از هر كارى كه ترس آن را دارى از ناحيهء آن تو را عيبجويى كنند ، نزد كارمندان خود عذرخواهى آن كار را بكن پيش از آنكه آنها بخواهند براى توهامش
( 1 ) - معاذ بن جبل از انصار مدينه و از خزرجيان است كه در هيجده سالگى اسلام آورد و به همراه هفتاد نفرى بود كه در شب عقبه در منى پيش از هجرت با رسول خدا بيعت كردند ، و پس از هجرت نيز همه جا با رسول خدا ( ص ) در جنگها شركت داشت ، و در سال دهم پس از جنگ تبوك ، رسول خدا ( ص ) او را به يمن فرستاد ، و پس از رسول خدا ( ص ) نيز تا سال هيجدهم هجرت زنده بود و در زمان عمر از دنيا رفت .
( 2 ) - ظاهر معنى آن است كه نرمخويى و گذشت در جايى رواست كه حقّى پايمال نشود و در جايى كه حقى پايمال شود گذشت و اغماضى نداشته باش اگرچه جاهلان و بىخبران گويند حق خدا را پايمال كردهاى .