تعصي إماما عادلا ، أو تكذّب صادقا ، أو تصدّق كاذبا ، و اذكر ربّك عند كلّ شجر و حجر ، و أحدث لكلّ ذنب توبة ، السرّ بالسرّ و العلانية بالعلانية .
يا معاذ لو لا أنّنى أرى ألّا نلتقي إلى يوم القيامة لقصّرت في الوصيّة و لكنّني أرى أن لا نلتقى ابدا ، ثمّ اعلم يا معاذ إنّ احبّكم إلىّ من يلقانى على مثل الحال الّتى فارقنى عليها . « 1 »
شرح
و سخت بپرهيز از اينكه مسلمانى را دشنام گويى ، يا گنهكارى را فرمان برى ، يا امام و رهبر عادلى را نافرمانى كنى ، يا راستگويى را دروغگو بشمارى ، يا دروغگويى را راستگو بدانى ، و پروردگار خود را نزد هر درختى ، و سنگى ياد كن ، و براى هر گناهى توبهاى انجام ده ، پنهانى را به پنهانى ، و آشكار را به آشكار .
اى معاذ اگر نبود كه من مىبينم ديدار ما به قيامت خواهد افتاد وصيت و سفارش را كوتاه مىكردم ولى من مىبينم كه ديگر هرگز يكديگر را ديدار نخواهيم كرد ، و اين را هم بدان اى معاذ كه محبوبترين شما در نزد من كسى است كه مرا ( فرداى قيامت ) به همان گونه ديدار كند كه از من جدا شده !
توضيح - در اين روايت اضافه بر وصيتهاى جالبى كه دارد دو خبر غيبى نيز از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ذكر شده يكى بطور واضح و ديگرى به صورت اشاره ، نخست آنكه حضرت بطور آشكار به معاذ خبر مىدهد كه ديگر مرا نخواهى ديد ، و ديدار به قيامت خواهد افتاد ، و همينگونه هم شد چنانچه اهل تاريخ نوشتهاند كه چون معاذ به يمن آمد چهارده ماه در يمن بود و هنگامى كه به مدينه بازگشت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از دنيا رفته بود .
و دوم كه به صورت اشاره اين بود كه فرمود : محبوبترين شما نزد من كسى است كه همان گونه كه در دنيا از من جدا شده در آخرت با همان وضع و حال ( از نظر ايمان و عقيده ) با من ديدار كند و اين هشدارى بود به معاذ كه متأسفانه پس از رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله با همكارى با غاصبان خلافت از راه مستقيم منحرف گرديد و به وصايا و سفارشات رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله عمل نكرد .
هامش
( 1 ) - تحف العقول ، ص 25 .