باب چهارم در تواضع
ز خاك آفريدت خداوند پاك ، * پس اى بنده ، افتادگى كن چو خاك
حريص و جهانسوز و سركش مباش * ز خاك ( 1 ) آفريدندت ، آتش مباش
به گردون كشيد آتش هولناك ، * به بيچارگى تن بينداخت خاك
چو آن سرفرازى نمود ، اين كمى ، * از آن ديو ( 2 ) كردند از اين آدمى
شرح
( 1 ) . ز خاك آفريدندت آتش مباش : برحسب نظر حكماء قديم ، چهار عنصر زير فلك قمر بدين ترتيب قرار دارد كه خاك در مركز است و آب بر آن احاطه دارد و هوا بر آب محيط است و آتش بر سه عنصر ديگر احاطه يافته و بالاى همه قرار گرفته است .
چون آدمى از خاك آفريده شده بايد تواضع و پستگرايى پيش گيرد و آرام و سنگين باشد و مثل آتش بالاگرا و تند و سبك نباشد . از جانب ديگر برحسب آيات قرآنى آفرينش آدم از خاك و خلقت ابليس از آتش است ، چنان كه قرآن مجيد از زبان ابليس گويد« خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ » *.
( 2 ) . از آن ديو كردند از اين آدمى : اشاره است به خلقت شيطان از آتش و آفرينش آدم از خاك .