جرم و بپوشانيد پيوسته از شهوتها و مواضع نهى پروردگار . و ميانهروى كن در راه رفتن و مراقب و متوجه باش حق تعالى را در هر كارى كه گويا بر صراط قيامت مىگذرى و التفات به اطراف خود مكن . و سلام را افشا و ظاهر كن از براى اهل سلام در حالىكه ابتداء كنى به سلام و جواب بده سلام خلق را . و يارى كن كسى را كه طلب يارى كند از تو و راهنمايى كن گمراهان را و روبگردان از اهل جهل . و هرگاه برگشتى و داخل شدى در منزل خود ، پس داخل شو مثل داخل شدن مرده در قبر زيرا كه نيست از براى مرده همّى مگر رحمت حق تعالى و گذشت از تو .
شرح تفصيلى : بدان بدرستى كه بنده مؤمن كه طالب سلوك طريق الهى است بايد در هيچ حال خدا را فراموش نكند ، بلكه متذكر او باشد تا به غفلت و قصور دچار نشود . لذا در جميع حركات و سكنات به وضعى رفتار نمايد كه آن حركت و سكون يك نوع طاعت پروردگار باشد . و نزديك نمايد خود را به خدا زيرا كه دأب حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله خلوت در انجمن و سفر كردن در وطن است و رهبانيت كه در دين عيسى عليه السّلام بوده در اين دين متروك و ممنوع شد ؛ پس خلوت و جلوت و سكون و حركت بايد از براى عبد در طاعت پروردگار يكسان باشد و در هيچ حال از يك نوع طاعت و ذكر حق فارغ نباشد ؛ از جمله حركت و خروج از منزل است كه ملاقات اشخاص مختلفه از سعيد و شقى و موافق و مخالف و منافق و مشاهده اوضاع و احوال مختلفه دست مىدهد . منظور امام عليه السّلام از دستورالعملى كه براى خروج از منزل مىدهند اين است كه مؤمن بر بصيرت باشد در حركات خود . زيرا شياطين جن و انس در شوارع و طرق حاضرند به جهت افساد در ميان خلايق ؛ پس احتراز از آنها به دعا لازم است چنان كه در كافى از ابو حمزه ثمالى وارد است كه : آمدم دم باب حضرت على بن الحسين عليهما السّلام و موافقت كردم با آن حضرت در حال خروج از باب . پس فرمود : بسم اللّه آمنت باللّه و توكّلت على اللّه آنگاه فرمود : يا ابا حمزه ! بدرستىكه عبد هر وقت از منزل بيرون مىآيد ، مىآيند شياطين در راه او . وقتى كه گفت :
بسم اللّه مىگويند دو ملك موكل آدمى : كفايت كرده شدى از شر شياطين . و وقتى مىگويد : آمنت باللّه مىگويند : هدايت كرده شدى . و وقتى كه مىگويد : توكّلت على اللّه مىگويند : حفظ كرده شدى . پس شياطين دور مىشوند و بعضى از آنها به بعض ديگر مىگويند : چگونه ما را دستى است و راهى است بر كسىكه هدايت و كفايت و حفاظت شده و بعد حضرت فرمود : « الّلهمّ انّ عرضى لك اليوم » يعنى پروردگارا متاع من امروز از
گنجينه اخلاق ( جامع الدرر فاطمى ) ( فارسى ) — صفحة 185
مساهمون: حسين فاطمى
ص١٨٥