ديگرى و در مجمع و حضور بازرگانان و خريداران اظهار كند كه : بار من همه قماش ابريشم است و به اين عنوان بفروشد و چون خريداران در حضور جمعيت باز كنند ببينند چيزى كه در بار نيست قماش ابريشم بلكه همه از پشم و پنبه است ، او را چه ملامت مىرسد و چه خجالت و خسارت عايد او مىگردد ؟ و همچنين است كسىكه بار اعمال خود را در بازار دنيا نگشايد و نداند كه نيك يا بد است و به گمان و تصور خود همه را نيك داند ، هنگامىكه در معرض قيامت بار سربسته اعمال را مىگشايند و بر بساط
« يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ »
« 1 » مىگسترانند و به سرمايهداران و صاحبان بضاعت طاعات بنمايند و جز سيئه چيزى در او نبينند ، آيا صاحب اين بار را چه شرمندگى و خجالت و خسارت و ملامت عايد مىشود ؟ كه مىبيند مصداق كريمه
« قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً »
« 2 » اى عزيزان من ! بار پاك به پيشگاه حضرت سبحان ببريد . اگر احتياط و تفتيش ننموديد ، ثمره آن هم در قبر و هم در قيامت قرين شما خواهد بود و سبب عذاب مىگردد .
سرمايه عمر و كار بار تو به حشر * بنگر چه متاعى است چه خواهى بردن
سرقفلى
همه ملامت مىكنيم آن شخص را كه به پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله عرض كرد : من تاجر نسيهفروش نيستم . ولى متأسفانه جز عده قليلى همه مبتلا هستيم . اگر چه به زبان اقرار نكنيم براى مصالح امور دنيايى ولى اعمال و رفتار ما نشان مىدهد كه اگر آخرت را هم قبول داشته باشيم ولى آن را نسيه و دنيا را نقد مىدانيم و مىبينيم و مىگوييم : عاقل نقد را به نسيه نمىدهد ؛ از اين رو است كه دكان و يا خانه مردم را كه وقت اجارهاش منقضى شده و شرعا بايستى به صاحبش تحويل بدهيم و يا مطابق ميل او رفتار كنيم ابدا حاضر نمىشويم ، بلكه پيش خود مىگوييم براى چه خود را ويلان و بىخانه و يا دكان كنيم و دربدر نماييم به جهت قانون محمدى صلّى اللّه عليه و آله ، و قانون « مليسپو » را بر قانون او ترجيح مىدهيم براى استفاده نقد . تفاوتى كه هست بعضى كه پا بند به ديانت نيستند از روى عناد و بعضى از راه اشتباه دست به دست هم داده ، براى از بين بردن قانون محمّد بن
هامش
( 1 ) . سورهء طارق ( 86 ) ، آيه 9 .
( 2 ) . سوره كهف ( 18 ) ، آيه 103 و 104 .