ما قيل لا منتهى للمجاهدة عن مكايد النفس و الشيطان الا بمعرفة العجز معرفة حقيقيّة و الالتجاء الى اللّه جل جلاله التجاء صادقا فكل نفسك و سلمّ سرّك و روحك و قلبك و قالبك و ايمانك و صلواتك و عبادتك كلها الى ربك فانه لا يخونك و لا يحظرك فانه ليس بربّ جاف ؛ « 1 »
حاصل مراد آنكه چون قلب چشمهاى است كه از آنجا به نهرهاى اعضاء و جوارح ، اعمال و كردار جارى مىشود ؛ پس امر مهم اصلاح قلب است تا اعضاء هم خوب شود و اصلاح آن موقوف است به اصلاح تمام ملكات و خاطراتى كه در قلب خطور مىكند از آنچه انسان احساس مىكند و همچنين از ملكات و اخلاق باطنى و از مزاج بدن انسان ؛ پس هر كس تأمّل كرد و ديد نمىتواند اين امور را اصلاح كند تا به اصلاح قلب موفق شود همچو شخصى چارهاش منحصر است به گدائى از در خانهء رحمت و لطف پروردگار كريم و رحيم تا او توفيق و تأييد نمايد و اين حال سؤال پيدا نمىشود مگر آنكه چنان خود را بيچاره و عاجز ببيند كه گويا در درياى بىپايان ممالك غرق شده و مشرف به هلاكت است پس همچو شخصى اگر با حسن ظنّ به عنايت و دستگيرى آن رؤف برود به التجاء و گدائى از در خانهء او ، بداند كه رستگار شده و نجات پيدا كرده ، چون عجز و بخل و خيانت در او راه ندارد و از همين جهت ظاهر و باطن و قلب و قالب و اعمال و اخلاق و جميع امور خود را به او تسليم كند و واگذار نمايد تا از مهالك نجات پيدا كند و به اصلاح قلب و اعمال موفق شود .
فى ثواب التصدق بالماء
فى « جامع السعادات » : اوّل ما يبدء به فى الآخرة صدقة الماء يعنى فى الأجر . « 2 »
در « جامع السعادات » مرقوم فرمودهاند : اول چيزى كه در آخرت اجر و ثواب داده مىشود صدقه به آب است . حضرت ابو جعفر عليه السّلام فرمود : خدا دوست دارد خنك كردن كبد تشنه را و هر كس سيراب نمايد جگر تشنهاى را از حيوانات و غيرها در روزى كه سايه نباشد جز سايهء او كنايه از اينكه ملجائى نباشد جز پناهگاه او جلّ شأنه او را در ظلّ عرش خود پناه دهد . نيز فرمود حضرت صادق عليه السّلام : كسىكه سيراب كند در موضعى كه آب در آن
هامش
( 1 ) - « المراقبات » ص 6 .
( 2 ) - جامع السعادات 2 / 151 .