ظرفهاى آل فرعون است و خلق و خوى شما مانند نمروديان است و خوراك و مائدهء شما مانند مائدهء جاهليّت است ، يعنى قيد نداريد از هر راهى به دست بياوريد حلال باشد يا حرام . و مذهبهاى شما مانند سلاطين است يعنى انتظار داريد جمعيّت شما را ستايش كنند نه خدا را ؛ پس كجاست عالم محمّدى صلّى اللّه عليه و آله ؟
قصيدهء شيخ سعدى رحمه اللّه
از من بگوى عالم تفسير گوى را * گر در عمل نكوشى نادان مفسّرى
دعوى مكن كه برترم از ديگران به علم * چون كبر كردى از همه دونان فروترى
بار درخت علم ندانم بجز عمل * با علم اگر عمل نكنى شاخ بىبرى
علم ، آدميت است و جوانمردى و ادب * ورنه دَدى بهصورت انسان مصورّى
هر علم را كه كار نبندى چه فايده * چشم از براى آن بود آخر كه بنگرى
با شير مرديت سگ ابليس صيد كرد * اى بىخبر بمير كه از گربه كمترى
فقط اسمى است از اسلام و نامى است باقى از وجود اقدس خاتم انبياء صلّى اللّه عليه و آله اما عمل و طريقه روى هواى نفس است .
العياذ باللّه من شرّ الهوى و اطاعة الشّيطان و رعاية ميل الناس .
در تطهير دل
از لوث كثافات رذائل و ذمائم اخلاقيّه اگر انسان به فكر آدم شدن باشد .
پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : در انسان مضغهاى است كه اگر خوب شد اعضاء به متابعت از او - خواه ناخواه - خوب مىشود . حاصل اينكه :
دل اگر خواهى به اصلاحش بكوش * ورنه بر تن جامهء تقوى مپوش
و نيز از آن حضرت منقول است كه اگر قلب مؤمن پاك شد جوارح هم پاك مىشود و اگر قلب خبيث شد جوارح خبيث مىشود .
دو بيت از فائز
به دار الملك تن دل پادشاه است * جوارح در اطاعت چون سپاه هست
به هر جا رو نمايد يار فائز * كرا قدرت كه گويد اين نه راه هست