علمى كه نمىداند از او مىكند . مجلسى - رضوان اللّه عليه - در بيان اين حديث مىفرمايد : اى علّمه اللّه بلا تعب ؛ يعنى بدون زحمت علم به او عنايت شود . ]
در جلد هفدهم « بحار » از خاتم انبياء صلّى اللّه عليه و آله كه در ضمن حديثى فرمود :
من يرغب فى الدّنيا فطال فيها أمله أعمى اللّه قلبه على قدر رغبته فيها و من زهد فيها فقصّر فيها أمله أعطاه اللّه علما به غير تعلّم و هدى به غير هداية و أذهب عنه العماء و جعله بصيرا « 1 » ؛ يعنى كسىكه ميل و رغبت به دنيا كند و آرزويش را طولانى نمايد خداوند قلب او را كور كند به قدر رغبتش به دنيا و كسىكه زهد از دنيا كند و آرزويش را كوتاه نمايد خداوند بدون زحمت آموختن ، علم به او عطا فرمايد و بىهدايت هادى ، او را راهنمائى كند و كورى دل را از او ببرد و او را بينا فرمايد .
و نيز در همين مجلّد از امير المؤمنين عليه السّلام روايت كرده :
من زهد فى الدّنيا و لم يجزع من ذلّها و لم ينافس فى عزّها هداه اللّه به غير هداية من مخلوق و علّمه به غير تعليم و أثبت الحكمة فى صدره و اجراها على لسانه « 2 » ؛ يعنى كسىكه زهد بورزد در دنيا و جزع نكند در ذلّت دنيا و براى عزت دنيا سبقت نجويد بر ديگران ، خداوند هدايت فرمايد او را بدون هدايت احدى از خلق ، و بدون تعلّم ، او را عالم كند و در سينهء او حكمت قرار دهد و بر زبانش حكمت را جارى فرمايد .
حديث حارث همدانى
الحارث الهمدانى عن امير المؤمنين عليه السّلام قال : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : يا على ! ما من عبد إلّا و له جوّانى و برّانى يعنى سريرة و علانية فمن أصلح جوّانيّه أصلح اللّه برّانيّه و من أفسد جوانيّه أفسد اللّه برّانيّه و ما من أحد إلّا و له صيت فى أهل السماء فإذا حسن صيته وضع له ذلك فى الأرض و إذا ساء صيته فى السّماء وضع له ذلك فى الأرض فسأل عن صيته ما هو قال عليه السّلام ذكره ( من « احياء علوم الدين » ) ؛ يعنى هيچ بندهاى نيست مگر از براى او ظاهرى و باطنى است ، كسىكه اصلاح نمود باطن خود را خداوند ظاهر او را اصلاح فرمايد و كسىكه فاسد كرد باطن خود را خدا فاسد مىكند ظاهر او را و هيچ بنده نيست مگر اينكه از براى او صيتى « 3 » است در آسمان اگر [ شهرت ] صيت او خوب شد در آسمان ،
هامش
( 1 ) - بحار الانوار 74 / 165 .
( 2 ) - بحار الانوار 75 / 63 .
( 3 ) - صيت ( بالكسر ) : ذكر و شهرة ( مجمع البحرين ) .