( معنى كلام امام عليه السّلام )
پس معنى اين كلام شريف ، آن است كه داخل در وقت صبح شديم و در قبضهء تصرف توايم ، يا آنكه گرديديم در قبضهء تصرف تو ، كه احاطه و جمع نموده است ما را پادشاهت تو و تسلط تو ، و متصل شده است به ما ارادهء تو ، كه بر وفق ارادهء تو احوال ما تغيير مىيابد . و تصرف مىكنيم در امور خود ، به سبب قضا و قدر يا فرمان و حكم تو . و مىگرديم از حالى به حالى ، به سبب تدبير تو ، كه آن علم تو است به نظام اصلح به احوال كائنات . نيست ما را از احوال خود ، مگر آنچه تو بر ما قضا و قدر كردهاى . و نيست ما را از افعال خير ، مگر آنچه تو به ما بخشش كردهاى . و اين روزى است حادث ، كه تازه موجود شده است . و اين روز ، بر ما گواهى است حاضر مهيا ، كه در قيامت گواهى به افعال خوب يا بد ما خواهد داد .
اگر در اين روز ، احسان كرديم ، اين روز وداع ما به نيكويى و مدح خواهد كرد ، و اگر بد كنيم در اين روز ، از ما جدا خواهد شد و مذمت ما خواهد كرد .
[ قوله : « اللّهمّ صلّ على محمّد و آله . . . و شاهد صدق من ملائكتك » ]
اللّهمّ صلّ على محمّد و آله ، و ارزقنا حسن مصاحبته ، و اعصمنا من سوء مفارقته بارتكاب جريرة أو اقتراف صغيرة أو كبيرة ، و أجزل لنا فيه الحسنات ، و أخلنا فيه من السيّئات ، و املأ لنا ما بين طرفيه حمدا و شكرا و أجرا و ذخرا و فضلا و إحسانا . اللّهمّ يسّر على الكرام الكاتبين مؤونتنا ، و املأ لنا من حسناتنا صحائفنا ، و لا تخزنا عندهم بسوء أعمالنا . اللّهمّ اجعل لنا في كلّ ساعة من ساعاته حظّا من عبادك « 1 » و نصيبا من شكرك و شاهد صدق من ملائكتك
« عصمت » به معنى نگاه داشتن است . و « جريره » به معنى جنايت و گناه است و بيشتر در گناهان كه به حق الناس متعلّق باشد ، مثل كشتن يا زخم زدن يا مال كسى
هامش
( 1 ) . حاشيهء نسخهء ب : « س : من عبادتك » ؛ يعنى نسخهء ابن ادريس .