تو « 1 » بلند گشت و هرچند اهل كفر و شرك ، از اين معنى كاره بودند .
[ قوله : « اللّهم فارفعه بما كدح فيك . . . ملك مقرّب و لا نبيّ مرسل » ]
اللّهمّ فارفعه بما كدح فيك إلى الدرجة العليا من جنّتك حتّى لا يساوى في منزلة ، و لا يكافأ في مرتبة ، و لا يوازيه لديك ملك مقرّب و لا نبيّ مرسل
« كدح » به معنى كدّ و سعى است در عمل . و هريك از ضمير مرفوع در « لا يساوى » و « لا يكافأ » و ضمير منصوب در « لا يوازيه » راجع است به پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم . و در نسخهء ابن ادريس بدل « لا يكافأ » به همزه ، « لا يكافى » است به الف ، كه همزه را به واو قلب كنند و واو را به الف ؛ چنانچه « كفوا » را به هريك از واو و همزه خواندهاند ؛ اما اصل او همزه است . و « لا يكافأ » از « كفؤ » به معنى مثل ، مشتق است ؛ يعنى مانند آن نشود چيزى . و چون مرتبهء موازات ، بعد از مرتبهء مساوات است ، پس نفى موازات ، بعد از نفى مساوات ، ترقى از ادنى به اعلى خواهد بود . « 2 » و در نسخهء ابن ادريس « و لا يوازيه » به سكون ياء و كسر هاء است . و ظاهرا بنابراين نسخه ، جمله حاليه است از ضمير مرفوع در « لا يساوى » و در « لا يكافأ » .
( بيان آنكه نفع صلوات بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر پيغمبر مىرسد يا به آن شخصى كه صلوات مىفرستد )
و اگر گويى كه ظاهر از كلام اصحاب ، آن است كه رفع درجهء پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و ثواب او و قرب او به خداى تعالى ، از سؤال بنده و دعاى او حاصل نمىشود ، چنانچه شيخ شهيد طاب ثراه در كتاب قواعد ، در صلات بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ذكر كرده ، « 3 » جواب مىگوييم كه مقصود از اين دعا يا زيادتى علم و
هامش
( 1 ) . نسخهء ب ، د : ظاهر شده كلمهء اسلام تو .
( 2 ) . پايان افتادگى از نسخهء ه .
( 3 ) . القواعد و الفوائد ، ج 2 ، ص 95 - 96 .