باشد و اخلاص نباشد .
و در خبر است كه : هركه چهل بامداد خداى را به صدق و اخلاص پرستد چشمههاى بىاندازهء حكمت و معرفت تازهبهتازه از مدينهء دل بر دروازهء زبانش روان گردد . شعر :
خالص آنگه شود خردپرور * كه به اخلاص حق شود رهبر
چونكه اخلاص نيست اندر كار * تخم در مزيله به هرزه مكار
منجى ششم مراقبه و محاسبه است
بدان كه مراقبه نگهبان عمل و پاسبان عمر خود شدن است تا ببينى كه عملت چيست و عمرت چون مىگذرد و دزد درونى نفس و قطّاع الطريق بيرونى ابليس را بر بضاعت تجارت تو دست و راه هست يا نه ، و انفاس نفيس كه ميهمانان عالم غيباند از تو راضى برمىگردند يا ناراضى . و محاسبه حساب قول و فعل نفس خود نگاه داشتن است تا بىحساب نكند و به خسران و زيان نيفتد و مستحقّ خطاب و عتاب نگردد .
اى برادر عزيز ، چون حضرت حق دائم رقيب و نظر دارند . بر كاروبار تست ، چنان كه گفت :
« إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً » ،
( نساء ، 1 ) ، بايد كه رعايت شيوهء رقابت نموده به نوعى بگذرانى كه شرمسارى بار نياورد . و چون كرام الكاتبين محاسبان اعمال و اقوال تواند حساب خود نگاه دار تا در روز حساب به شومى قول و فعل ناصواب از ثواب محروم و به عذاب و عقاب مبتلا نشوى . هرگاه كه
« فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ . وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ » ،
( زلزال ، 8 ) ، هر غنى و درويشى را در پيش باشد . و
« ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً » ،
( كهف ، 49 ) ، در كار .
چرا خير و نيكى بگذارى و شرّ و بدى بجا آرى ، مگر خرد و اعتقاد درست ندارى ؟
و در خبر است كه : « حساب خود نگاه داريد پيش از آنكه از شما حساب طلبند ، و بكشيد عملهاى خود را در دنيا با ميزان عقل پيش از آنكه بكشند آن را در عقبى با ترازوى عدل » .
و مروى است كه : « زيرك و عاقبتانديش آن كس است كه حساب خود فوت نكند و