مثنوى معنوى ( فارسى ) — صفحة 637

مساهمون: جلال الدين الرومي

ص٦٣٧

تا رسيدن در شه و در ناز خوش * رازيا با مرغزى مىساز خوش

[ شيوهء برخورد با اهل تعصّب ]

موسيا در پيش فرعون زمن * نرم بايد گفت قَوْلًا لَيِّناً

آب اگر در روغن جوشان كنى * ديگدان و ديگ را ويران كنى

نرم گو ليكن مگو غير صواب * وسوسه مفروش در لين الخطاب

وقت عصر آمد سخن كوتاه كن * اى كه عصرت عصر را آگاه كن

گو تو مر گل خواره را كه قند به * نرمى فاسد مكن طينش مده

نطق جان را روضه‌ى جانيستى * گر ز حرف و صوت مستغنيستى

اين سر خر در ميان قندزار * اى بسا كس را كه بنهاده ست خار

ظن ببرد از دور كان آن است و بس * چون قچ مغلوب وامىرفت پس

صورت حرف آن سر خر دان يقين * در رز معنى و فردوس برين

اى ضياء الحق حسام الدين در آر * اين سر خر را در آن بطيخ زار

تا سر خر چون بمرد از مسلخه * نشو ديگر بخشدش آن مطبخه

هين ز ما صورت‌گرى و جان ز تو * نه غلط هم اين خود و هم آن ز تو

بر فلك محمودى اى خورشيد فاش * بر زمين هم تا ابد محمود باش

تا زمينى با سمايى بلند * يك دل و يك قبله و يك خو شوند

تفرقه بر خيزد و شرك و دوى * وحدت است اندر وجود معنوى

چون شناسد جان من جان ترا * ياد آرند اتحاد ما جرى

موسى و هارون شوند اندر زمين * مختلط خوش همچو شير و انگبين

چون شناسد اندك و منكر شود * منكرىاش پرده‌ى ساتر شود

بس شناسايى بگردانيد رو * خشم كرد آن مه ز ناشكرى او

زين سبب جان نبى را جان بد * ناشناسا گشت و پشت پاى زد

اين همه خواندى فرو خوان لَمْ يَكُنْ * تا بدانى لج اين گبر كهن

پيش از آن كه نقش احمد فر نمود * نعت او هر گبر را تعويذ بود

كاين چنين كس هست تا آيد پديد * از خيال روش دلشان مىطپيد

سجده مىكردند كاى رب بشر * در عيان آريش هر چه زودتر

تا به نام احمد از يَسْتَفْتِحُونَ * ياغيانشان مىشدندى سر نگون

هر كجا حرب مهولى آمدى * غوثشان كرارى احمد بدى

هر كجا بيمارى مزمن بدى * ياد اوشان داروى شافى شدى

نقش او مىگشت اندر راهشان * در دل و در گوش و در افواهشان

نقش او را كى بيابد هر شغال * بلكه فرع نقش او يعنى خيال