تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كنوز الحكمة ( فارسى ) — صفحة 205

مساهمون:

ص٢٠٥
مأخوذ است از اين حديث شريف نبوى : « اللهم انى اعوذ برضاك من سخطك ، و اعوذ بمعافاتك من عقوبتك ، و اعوذ بك منك ؛ لا احصى ثناء عليك انت كما اثنيت على نفسك » كه سند آن در : « صحيح مسلم » ، ج 2 ، ص 51 ، « الموطا » ، ج 1 ، ص 214 ، « مسند احمد بن حنبل » ج 1 ، ص 96 ، 118 ، 150 و ج 6 ، ص 58 ، « احياء علوم الدين » ، ج 1 ، ص 209 ، « مجمع البحرين » ، ص 211 ، ذيل : « حصى » ، و در نهاية ابن اثير « ايضا » ذيل : حصى مضبوط است . در مقالات عرفا ، و امهات كتب مشايخ اين قوم بدين حديث استشهادهاى بس نغز و دلنوازى شده كه غالب آنها خواندنى است و نكته‌آموز . جلابى هجويرى در بحث « معرفت » ، ضمن اشاره به قول ابو بكر واسطى : « من عرف اللّه انقطع بل خرس و انقمع » ، به سخن سيد المرسلين در اين باب اين گونه تمسك مىجويد : « قال النبى ( ص ) : لا احصى ثناء عليك . آنكه خداوند را بشناخت از همه چيزها ببريد ، بلكه از عبارت همه چيزها گنگ شد ، و از اوصاف خود فانى گشت چنان‌كه پيغمبر ( ص ) گفت : تا اندر غيبت بود افصح عرب و عجم وى بود ، چونش از غيبت به حضرت بردند گفت : زبان مرا امكان كمال ثناء تو نيست ؛ چه گويم كه از گفت بىگفت شدم ، از حال بىحال شدم ؟ ! تو آنى كه توئى . گفتار من به من باشد يا به تو ؛ اگر به خود گويم به گفت خود محجوب باشم ، و اگر به تو گويم به كسب خود اندر تحقيق قربت معيوب باشم ، پس نگويم . . . » - كشف المحجوب ، ص 355 . و نيز همين كتاب ص : 372 و 432 . اكنون حكيم غزنوى را بنگريم كه چه‌سان خيمه خلوت در « دبيرستان لا احصى ثناء » زده است :
دست اندر لام لا خواهم زدن * پاى بر فرق هوا خواهم زدن نفى و اثبات است اندر عاشقى * صدمه در صور بقا خواهم زدن در دبيرستان « لا احصى ثناء » * خيمه خلوت جدا خواهم زدن
ديوان سنائى ، ص 479 نيز ر . ك . « مكاتيب سنائى » ص ، 10 ، 260 و شاعر شهير شروان را نيز اشارتى است بدان :
بشنيده نود هزار اشارت * « لا احصى » رانده در عبارت
تحفة العراقين