اصل هفتم . - در تفكر
بدان كه رسول ( ص ) گفته است : تفكّر ساعة خير من عبادة سنة ، يكساعته تفكّر بهتر از يكساله عبادت . و در قرآن جايهاى بسيار به تفكّر و تدبّر و نظر و اعتبار فرموده است ، و اين همه تفكّر بود . و هر كس فضل تفكّر شناسد و ليكن حقيقت وى و چونى و چگونگى وى نشناسد ، و نشناسد كه اين تفكّر در چيست و براى چيست و ثمرهء وى چيست . پس شرح اين مهم است ، و ما اوّل فضيلت وى بگوييم ، پس حقيقت وى ، پس آنچه تفكّر براى وى است ، پس آنچه تفكّر در وى است .
فضيلت تفكّر
بدان كه كارى كه يك ساعت از آن از سالى عبادت بهتر بود و فاضلتر درجهء وى بزرگ است . و ابن عبّاس ( رض ) مىگويد : « قومى تفكّر مىكردند در خداى - تعالى - رسول ( ص ) گفت : در خلق وى تفكّر كنيد و در وى تفكّر مكنيد كه طاقت آن نداريد و قدر آن نتوانيد شناخت ، » و عايشه ( رض ) مىگويد كه « رسول ( ص ) شب نماز مىكرد و مىكرد و مىگريست ، گفتم :
چرا مىگريى يا رسول اللّه و [ 1 ] گناهان تو عفو كردهاند ؟ گفت : چرا نگريم كه اين آيت بر من فرود آمده است :
انَّ فِى خَلْقِ السَّمواتِ وَ الارْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَاياتٍ لِاولِى الْالْبابِ
« 1 » ، پس گفت : واى بر آنكه اين بر خواند و در آن
هامش
[ 1 ] و حال آنكه .
( 1 ) ص 357 - ح 2 .