از آنكه خود به دست نيارد . و اگر دست بدارد اين را زاهد گويند ، و اگر خود به دست نيارد اين را فقير گويند . و فقير را سه حال بود :
يكى آنكه مال ندارد و ليكن چندان كه تواند طلب مىكند ، و اين را فقير حريص گويند .
دوم آنكه طلب نكند و اگر به وى دهند نستاند و آن را كاره باشد ، و اين را زاهد گويند .
سوم آنكه نه طلب كند و نه رد كند ، اگر بدهند بستاند و اگر ندهند نخواهد ، اين را فقير قانع گويند .
و ما اوّل فضيلت فقر بگوييم ، آنگاه فضيلت زهد . چه نابودن مال را اگر چه مرد بدان حريص باشد هم فضيلتى است .
فضيلت درويشى
بدان كه خداى - تعالى - مىگويد :
لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرينَ
[ 1 ] ، درويش را فرا پيش [ 2 ] مهاجر داشت . و رسول ( ص ) گفت : « خداى - تعالى - دوست دارد درويش معيل پارسا را . » و گفت : « يا بلال ، جهد كن تا چون بخواهى رفت از اين جهان درويش باشى نه توانگر . » و گفت : « درويشان امّت من پيش از توانگران در بهشت روند به پانصد سال . » و به روايتى « به چهل سال . » و بدين مگر [ 3 ] درويش حريص خواسته باشد [ 4 ] و به ديگر درويش خرسند راضى .
و گفت : « بهترين امّت من درويشاناند . و زودترين كسى كه در بهشت بگردد ضعيفاناند . » و گفت : « مرا دو پيشه است ، هر كه آن هر دو دوست دارد مرا
هامش
[ 1 ] ( قرآن ، 59 - 8 ) ، درويشان را كه از خانومان خود هجرت كردند .
[ 2 ] فرا پيش ، مقدّم .
[ 3 ] مگر ، شايد .
[ 4 ] خواسته باشد ، اراده كرده باشد ، قصد كرده باشد .