و وهيب بن الورد مىگويد : « حكمت ده است : نه در خاموشى است و دهم در عزلت كردن . » و ربيع خثيم ( رض ) و إبراهيم نخعى ( رض ) چنين گفتهاند كه « علم بياموز ، و گوشهاى گير از مردمان . » و مالك بن انس به زيارت برادران و عيادت بيماران و تشييع جنازهها برفتى ، آنگاه يك يك دست باز داشت و زاويه گرفت .
و فضيل گفت : « منّتى عظيم فرا پذيرم از كسى كه بر من بگذرد و سلام نكند و چون بيمار شوم به عيادت نيايد . » و سعد وقاص و سعيد بن زيد ( رض ) از بزرگان صحابه بودند ، به نزديك مدينه بودندى ، جايى كه آن را عقيق گويند و به جمعه [ 1 ] نيامدندى و به هيچ كار ديگر ، تا آنجا بمردند .
يكى از اميران حاتم اصمّ را گفت : « حاجتى هست ؟ » گفت : « هست . » گفت : « بخواه . » گفت : « آنكه نه تو مرا بينى و نه من تورا . » و يكى سهل تسترى ( ره ) را گفت : « مىخواهم كه ميان ما صحبت باشد . » گفت : « چون يكى از ما بميرد ، آن ديگر صحبت با كه خواهد داشت ، اكنون با همان كس مىبايد داشت . » و بدان كه خلاف اندر اين همچنان است كه در نكاح ، كه نكاح فاضلتر كردن يا نكردن ، و حقيقت آن است كه به احوال بگردد : كس بود كه وى را عزلت گرفتن فاضلتر و كس بود كه وى را مخالطت كردن بهتر . و اين پيدا نشود تا فوائد و آفات عزلت به تفصيل گفته نيايد .
فوائد عزلت
بدان كه در عزلت شش فايده است :
فايدهء اول فراغت ذكر و فكرت ،
كه بزرگترين عبادات ذكر و فكرت است در
هامش
[ 1 ] نماز جمعه .