ميان روز - به شهرى رسد ، نشايد كه روزه بگشايد . و مسافران را روزه اولىتر از افطار ، مگر كه طاقت ندارند .
اما فديه مدّى طعام بود كه به مسكينى رساند . و بر حامل و مرضع فديه با قضا واجب آيد به هم [ 1 ] - چون روزه از بيم فرزند [ 2 ] بگشاده باشد ، نه چون بيمار كه از بيم خويش بگشاده باشد . و بر پيرى كه به غايت ضعيف باشد و روزه نتواند داشت ، هم اين فديه واجب آيد - بدل قضا . و هر كه قضاى ماه رمضان تأخير كند تا ماه رمضان ديگر درآيد ، با هر روزى قضا مدّى طعام لازم آيد .
فصل در روزهاى شريف و فاضل ، روزه داشتن سنّت است .
آنچه در سال افتد : روز عرفه و عاشورا [ 3 ] و نه روز از اوّل ذوالحجّه و ده روز اول ماه محرّم و رجب و شعبان . و در خبر است كه فاضلترين روزه - پس از ماه رمضان - روزهء ماه محرّم است . و جملهء محرّم سنّت است ، و عشر اول مؤكّدتر است . و در خبر است كه « يك روز از ماه حرام فاضلتر از سى روز از ماههاى ديگر . » و رسول ( ص ) گفت : « هر كه پنجشنبه و آدينه و شنبه از ماههاى حرام روزه دارد ، وى را عبادت هفتصدساله بنويسند . » و ماه حرام چهار است : ذوالقعده و ذوالحجّه و محرّم و رجب . و فاضلترين ذوالحجّه است كه وقت حجّ است . و در خبر است كه « عبادت در هيچ وقت فاضلتر و دوستتر نزديك حق - تعالى - از عشر اوّل ذوالحجّه نيست . روزهء يك روز از وى چون روزهء يكساله است ، و قيام يك شب چون قيام ليلة القدر است . » گفتند : « يا رسول اللّه ! و نه نيز جهاد ؟ » گفت : « نه نيز جهاد ، الّا كسى كه اسب وى كشته شود ، و خون وى ريخته شود در جهاد . »
هامش
[ 1 ] يعنى زنان باردار و شيرده بايد هم فديه بدهند و هم قضاى روزه بگيرند .
[ 2 ] يعنى از بيم آنكه مبادا به فرزند آسيبى رسد .
[ 3 ] روزهء عاشورا در نزد شيعه مكروه است .