دهان خود را گشوده بود ، كه اگر امام ( ع ) با شمشير خويش آن را نمىبست مسلمانان را بكام خود فرو مىبرد .
و ديگر « علوم » كه اگر امام ( ع ) آن را بيان نمىكرد ، خلفاء در بسيارى از احكام به غير حكم خداوند ، حكم مىنمودند ، عمر خود در اين مورد اعتراف دارد و خبر « لو لا على لهلك عمر » مشهور است ، اين دو نعمت بزرگ است كه امام ( ع ) به آنها نيز بخشيده و به گردن آنان حق پيدا كرده است ( شرح ابن ابى الحديد جلد 1 صفحه ( 14 )
20
- « هم اساس الدين » ! در اين قسمت امام ( ع ) به راه و رسم خاندان پيغمبر ( ص ) پرداخته كه همه بايد از آن راه بروند ، پيشى گرفتن بر آنان و عقب ماندن هر دو نابجا است پس از آن به اين كه آنها براى خلافت مسلمانان برگزيد شدهاند ، و وصيت پيغمبر در اين مورد مخصوص آنان مىباشد ، و هم آنان وارث وى هستند ، مىپردازد ، سپس چون خود در آن زمان در رأس حكومت اسلامى قرار گرفته بود مىفرمايد : « هم اكنون حق به صاحبش رسيده است » ! « ابن ابى الحديد » در اينجا مىگويد : امام ( ع ) اولى و احق به خلافت بود ، اما نه طبق نص پيغمبر ! بلكه روى افضليت و برترىاش ، چه اين كه او پس از پيغمبر ( ص ) افضل بشر بود ، و سزاوارتر بخلافت از تمام مسلمانان ، اما او بخاطر مصلحتى دست از خلافت كشيد ! . . .
ولى بايد از اين دانشمند پرسيد : آيا آنان خلافت را در اختيار امام گذاشتند و او صلاح ديد به ديگرى واگذار كند و يا اين كه به او نوبت ندادند ؟ ! ( جلد اول شرح نهج البلاغه صفحه 174 )