هزار درهمى اسراف است و آن كه خادمهء 20 دينارى برايش كافى است ، خادمهء هزار دينارى اسراف است . « 1 »
همچنين فرمود : در مواردى كه به صلاح بدن است ، اسراف نيست ، اسراف اين است كه مال را تباه كند و به بدن زيان برساند . . . « 2 »
از آنچه گفتيم معلوم شد كه : 1 - اسراف به مصارف حرام و حتّى مباح اختصاص ندارد ، حتّى انفاق در راه خدا هم اگر به حدّى برسد كه شخص ، خودش در سختى قرار گيرد اسراف است . 2 - صرف در گناه مطلقا اسراف است ، زيرا مصرفى است كه خداوند نپذيرفته است . « 3 » 3 - اسراف هم در مقدار و كميّت است و هم در كيفيت ، اسب ده هزار درهمى ( ماشين چند ده ميليون تومانى و بالاتر در مورد عدم نياز ) اسراف است چنان كه لباس نو و آبرومندى را جلوى دست قرار دادن و در موارد پست پوشيدن هم اسراف مىباشد . 4 - برخى از روايات موارد بسيار كوچك را هم اسراف و ممنوع دانسته است ، مثل دور انداختن هستهء خرما و ريختن اضافهء آب .
ليكن اين روايات سند درستى ندارند ، و از نظر عرف عقلًا اين گونه موارد تسامح مىشود و مثلًا هيچ گاه مردم معمولى در حفظ چوب كبريت سرسوخته دقّت نمىكنند . البته رعايت اين گونه موارد هم خوب است .
ليكن لازم نيست .
5 - در روايتى از امام هفتم خريدن يك الاغ به 13 دينار با اينكه مىتواند قاطر بخرد و ضمنا آمادهء فعاليت در راه امام نيز باشد . . اسراف حساب
هامش
( 1 ) - تفسير برهان در سورهء اعراف .
( 2 ) - تفسير برهان در سورهء اعراف .
( 3 ) - از امام صادق ( ع ) نقل است كه انفاق در غير اطاعت خدا تبذير است . . ( تفسير الميزان ، ج 13 ص 104 ) يعنى اساسا دور ريختن است نه تجاوز از حدّ كه اسراف باشد .