يعنى زائد بر مخارج كه انفاق آن صاحبش را در سختى قرار نمىدهد » .
راغب اصفهانى در كتاب مفردات مىگويد : « عفو ، قصد گرفتن و برداشت چيزى است . . . و معناى صحيح جمله : از او عفو كردم ، اين است كه تصميم گرفتم گناه او را پاك كنم و از او بگذرم بنابراين « يسئلونك ماذا ينفقون قل العفو » يعنى چيزى كه به آسانى بتوان از آن گذشت و انفاق نمود . . . »
از اين رو معناى آيه اين است كه : از تو مىپرسند چه بدهند بگو : آن چه و آن قدر كه انفاقش بر شما سخت نباشد . پس اسراف در انفاق ، حتّى در راه خدا هم ، مذموم است . ناگفته نماند كه وظيفه رهبران جامعه با افراد معمولى فرق مىكند .
از امام صادق عليه السلام آمده است كه : اسراف مبغوض خداوند است حتّى در دور انداختن هسته . . . ( چون به درد چيزى مىخورد ) و دور ريختن زيادى آبى كه خوردهاى . « 1 »
در حديث ديگرى دربارهء كمترين حدّ اسراف فرمود : اين كه لباس آبرومنديت را لباس هموار و پست كنى ( در موارد معمولى و توى خانه بپوشى ) و زيادى آب را دور بريزى و خرما بخورى و هستهاش را اينجا و آنجا بيندازى . « 2 »
در حديث ديگرى فرمود : مؤمن مىتواند ( بنا به احتياج خود ) ده يا بيست ياسى پيراهن داشته باشد ، اين اسراف نيست ، اسراف اين است كه ( به جا مصرف نكنى و ) لباس آبرويت را لباس پست خود قرار دهى . « 3 »
و فرمود : . . . كسى كه اسب 20 درهمى برايش كافى است ، خريد اسب ده
هامش
( 1 ) - 25 / 2 نفقات وسائل .
( 2 ) - تفسير برهان در سورهء اعراف .
( 3 ) - تفسير برهان در سورهء اعراف .