كارمندان اين گونه تشكيلات ، از اموالى كه مردم بعنوان صدقه مىپردازند اشكال دارد مگر اينكه كارمندان مزبور هم فقير باشند .
صدقات خاص
آن چه گفتيم دربارهء صدقات و انفاقات به طور عام بود ، امّا برخى از صدقات در متون اسلامى عنوان خاصّى دارند ، از جمله : 1 - حقّ همسايه و خويشاوند كه قبلًا گذشت . و نيز 2 - انفاق چيزى از محصول ( هنگام چيدن آن ) كه به انفاق « مشت مشت و دسته دسته » معروف شده است ، و شيخ طوسى ره معتقد به وجوب آن بوده است . ولى مشهور فقهاى شيعه معتقد به استحباب آن هستند ، و زكات واجب را فقط همان مىدانند كه قبلا بررسى كرديم .
از امام باقر عليه السلام دربارهء اين آيه : وآتوا حقّه يوم حصاده حقّ محصول را در روز چيدن آن بدهيد . « 1 » سؤال شد امام فرمود : اين صدقه است ، به افراد محتاج كه آن را دسته دسته مىدهى . . . « 2 »
3 - امام صادق عليه السلام فرمود : خداوند در اموال ثروتمندان ، حقوقى غير از زكات نيز قرار داده و فرموده است : « و الذين فى اموالهم حقّ معلوم للسائل و المحروم آنها كه در اموالشان براى سؤال كننده و محرومين حقّى دانسته شده است » . « 3 » حق معلوم غير از زكات است . آن ، چيزى است كه شخص در مال خود بر خويش واجب مىكند كه به قدر طاقت
هامش
( 1 ) - انعام آيه ، 141 .
( 2 ) - زكات 13 / 1 زكات غلّات .
( 3 ) - معارج آيهء ، 25 در كتاب مالكيت خصوصى در اسلام ، دربارهء حق معلوم به تفصيل بحث كردهايم .