مسأله فقدان انظباط ادارى كه به عنوان ايرادى ذكر شد ، نه تنها ايراد نيست ، بلكه حسن قضيّه است . رسيدگى به مستمندان از طريق تشريفات ادارى ، نوعا تحقيرآميز است ، و معطّلى و در صف ايستادن و غيره را به همراه دارد . درست است كه از طريق انضباط ادارى ، چهبسا تحقيقات بهتر انجام مىشود ، ليكن چه بسا تحقيقات فردى هم از دقّت كافى برخوردار بوده ، دست كمى از تحقيقات ادارى نداشته باشد . از طرفى چون به دست خود مردم سپرده شده است ، هم روح تعاون انسانى مردم را بهتر ارضا ، و در نتيجه بهتر دعوت به كار مىكند ، و هم مخارج نيروهاى ادارى را در بر ندارد ، و هم همهء افراد ملّت را به كار مىگيرد و در نتيجه در سطح بسيار گستردهترى رسيدگى مزبور انجام مىشود - اگر صورت ادارى به خود بگيرد افراد آبرودار نوعاً حاضر نيستند به ادارات مربوطه مراجعه نموده و طىّ تشريفات ادارى نياز خود را برسانند .
اشكال تحقير نيز از آن جا ناشى مىشود كه معناى صدقه را به خوبى فهم نكردهايم . گفتيم كه صدقه نشانهء صداقت ، راستى و يگانگى است ، حقّ نيازمندان است . حقّى كه خداوند - هر چند به طور استحباب - قرار داده است . اگر در جامعهء ما اين واژه معناى تحقيرآميزى يافته است ، به علّت انحراف آن از مسير واقعى است . اگر به صورت انضباط ادارى هم انجام شود ، همين حالت را خواهد داشت . وقتى اين امر انسانى از معناى واقعىاش خارج شود ، با تحقير مراجعين همراه مىشود . چنان كه همهء ادارات دولتى كه در حقيقت خدمتگزاران مردم هستند و از جيب ملّت مخارجشان تأمين مىشود ، چه بسا موقعيّت و موضع و وظائف خود را فراموش مىكنند و مراجعين را ناراحت مىسازند . ضمناً پرداخت حقوق
مالكيت ها ( فارسى ) — صفحة 165
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٦٥