عمل بوده است . شما به هر ده و شهر كشورهاى اسلامى برويد صدقات و انفاقات فردى و اجتماعى را مىبينيد ! و در موارد بسيارى مردم خود صدقاتى را بر خود واجب مىكنند . نذر يا عهد مىكنند و يا سوگند مىخورند كه مقدار معيّنى در راه خدا بدهند ، يا وقف كرده و بدين وسيله مال مسلّم خود را از ملك خويش خارج مىكنند . خيرات و نيكوكارىهايى كه دائماً به وسيلهء مردم در علاقه به اهليت پيامبر انجام مىگيرد به راستى قابل احصا نيست . شما فقط سرى به دفاتر موقوفات امام هشتم عليه السلام بزنيد ، آن وقت مبهوت خواهيد شد . وقف براى كفش زائران ، وقف براى غذاى زائران ، وقف براى زائرانى كه پول خود را گم كنند ، وقف براى حولهء حمّام زائران ! . « 1 »
على المسموع تمام سرخس و اراضى كشاورزى اطرافش يك قسمت موقوفات آن امام را تشكيل مىدهد ! موقوفات حضرت ابى الفضل العباس در همهء كشورهاى اسلامى بسيار است . موقوفات مربوط به عزادارى حضرت امام حسين عليه السلام كه به راستى بهتآور و از حدّ احصا خارج است .
بيشتر امامان و امازادگان و بسيارى از مساجد و حتّى قبور بسيارى از علما موقوفاتى دارند كه با بررسى دفاتر اوقاف وزارت مربوطه ، مىتوان به عظمت اين صدقه جاريه اسلامى پى برد .
و گسترش اين عمل انسانى ، دليل برخوردارى دستورات مذهبى اسلام از ضمانت اجرائى است .
هامش
( 1 ) - در خزانهء كتابخانهء آستان قدس رضوى كتابچهء موقوفات آستانه مقدسهء رضويه موجود است .