بَدو اسلام به رسول خدا صلى الله عليه و آله ايمان آورده بود ، بعد از غزوهء بدر اعتقاد خود را ظاهر ساخت ؛ و لكن معتبر آن است كه اسلام او در بدر واقع شد « 1 » . به سند معتبر از امام رضا عليه السلام منقول است كه : روز بدر ، رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه احدى از فرزندان عبدالمطّلب را مكشيد و اسير مكنيد كه ايشان به اختيار خود به اين جنگ نيامدهاند « 2 » .
و به سند صحيح از حضرت صادق عليه السلام مروى است كه : چون قريش فرزندان عبدالمطّلب را به جنگ بدر بيرون آوردند و رجز خوانان قريش شروع كردند به رجز خواندن ، طالب ، پسر ابوطالب ، شروع كرد به رجز خواندن ، و در رجز نفرين بر لشكر خود مىكرد كه كشته و مغلوب گردند از لشكر اسلام ، و دعا مىكرد كه لشكر اسلام غالب گردند ، چون قريش رجز او را شنيدند گفتند : اين ما را شكست خواهد داد ؛ او را برگردانيدند ، و حضرت صادق عليه السلام فرمود كه : او در باطن مسلمان بود « 3 » . و سه نفر از بنى هاشم در آن جنگ اسير شدند : عبّاس بن عبدالمطّلب ، و عقيل بن ابى طالب ، و نوفل بن حارث بن عبدالمطّلب . مروى است كه در آن شب رسول خدا صلى الله عليه و آله را خواب نمىبرد ، از سبب آن پرسيدند فرمود كه : نالهء عبّاس در بند نمىگذارد كه من به خواب روم . پس بند را از او گشادند تا حضرت به خواب رفت « 4 » .
مروى است كه چون ابوالبشر انصارى عبّاس را اسير كرده خدمت جناب پيغمبر صلى الله عليه و آله آورد ، عبّاس گفت : او مرا اسير نكرد ، بلكه پسر برادرم على ( عليه السلام ) مرا اسير كرد . حضرت فرمود كه : عمّ من راست مىگويد آن ملك بزگوارى كه به صورت على ( عليه السلام ) آمده بود ، و خلّاق عالم ملائكه را به يارى من فرستاد ، همه را به صورت على ( عليه السلام ) فرستاده تا مهابت ايشان در دل دشمنان زياد گردد . پس حضرت عبّاس را گفت كه : فِدا « 5 » بده براى خود و
هامش
( 1 ) - بحار 22 / 261 ب 5 ضمنش 2 .
( 2 ) - بحار 19 / 273 ب 10 ح 12 ؛ امالىطوسى / 342 جزء 12 ح 698 - 38 ؛ و به نقل از حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام در : مستدرك 11 / 50 ب 21 ح 12405 - 3 ؛ دعائمالاسلام 1 / 376 .
( 3 ) - كافى 8 / 375 ح 563 ؛ بحار 19 / 294 ب 10 ح 38 .
( 4 ) - بحار 19 / 273 ب 10 ضمنح 14 ؛ الخرائج 1 / 60 .
( 5 ) - فِدا : فِداء ( يا فِدْيَة ) بدلى يا عوضى است كه مكلّف بدان از مكروهى كه به وى متوجّه است رهايىيابد . لغت نامه .