ديوارى كشيد ، و در آن قبر چند پيغمبر هست « 1 » ( شايد مراد حضرت عليه السلام آن باشد كه اگر داخل خانهء كعبه مىبود كسى را در آن دفن نمىكردند ) .
و امّا طواف از اندرون حجر باطل است به اجماع اماميّه ، به دليل تأسّى بر پيغمبر صلى الله عليه و آله و ائمّه عليهم السلام ، كه همه از بيرون حجر طواف كردهاند .
فِى الحديث : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه : « خُذُوا عَنّي مَناسِكَكُم » « 2 » ، يعنى : از من تعليم بگيريد اعمال حجّ را .
و در حديث ديگر حلبى « 3 » گويد كه : گفتم به [ حضرت ] صادق عليه السلام كه : مردى طواف خانه مىكرد ، پس از جهت اقتصار و اختصار ، يك شوط از داخل حِجر طواف كرد ؛ فرمود : اعاده كند آن طواف را « 4 » .
و در همين مضمون ، نهى از شوط از داخل حِجر وارد شده ، و مشهور ميان علماى اهل تسنّن نيز بطلان است ، و جمعى از شافعيّه مانند جوينى و امام الحرمين بغوى و رافعى تصريح نمودهاند بر اينكه زياده بر شش ذرع از خانه است ، و گفتهاند كه : بنابراين ، اگر كسى داخل حِجر طواف كند در عقب شش ذرع ، طوافش صحيح است « 5 » ، و بعضى از شافعيّه ، بدليل تأسّى رسول خدا صلى الله عليه و آله و خلفا و صحابه ، ردّ ايشان نموده « 6 » . و متضرّع مىشود بر اختلاف مذكور چند امر : جواز و عدم جواز اكتفا به استقبالِ « 7 » حِجر در نماز و ذبح و نحر و احتضار و دفن و امثال اينها ؛ و خواندن نماز واجب در آن ( بنا بر اختلافى كه در نماز واجبى خواندن در كعبه و بام آن ، ميان علما هست ، كه بعضى [ آن را ] صحيح و بعضى باطل مىدانند ) .
تحقيق فرمودهاند در سرّ اينكه با وجود عدم دخول حِجر در كعبه ، چرا جايز نباشد شوط از داخل حِجر ؟ سببِ عدم جواز آن است كه : در همان صورت تَياسُرِ « 8 » واجبى فوت مىشود ، و فوت آن هم ، ولو به يك قدم باشد ، موجب بطلان طواف است بدون
هامش
( 1 ) - كافى 4 / 210 بابحجّابراهيم ح 15 ؛ وسايل 13 / 353 ب 30 ح 17928 ؛ بحار 12 / 117 ب 5 ح 55 .
( 2 ) - الصراطالمستقيم 3 / 188 فصلنذكرفيهخطأ الاربعة ؛ عوالىاللآلى 1 / 215 ف 9 ح 73 ؛ نهجالحقّ / 471 ف 5 .
( 3 ) - عبارت متن « اجلعى » . م .
( 4 ) - ( در منابع مورد استفاده ، اين روايت به نقل از راويان ديگرى يافت شد ) كافى 4 / 419 بابمنطافو اختصرح 1 ؛ الفقيه 2 / 398 باب ما يجب على من اختصر ح 2806 ؛ وسايل 13 / 356 ب 31 ح 17938 و ح 17939 .
( 5 ) - شفاء الغرام 1 / 407 .
( 6 ) - شفاء الغرام 1 / 405 .
( 7 ) - استَقبال : روى كردن به . لغت نامه .
( 8 ) - تَياسُر ( در اينجا ) : خانهء كعبه را در سمت چپ گرفتن . م .