مقامى است در قيامت ، و براى پيغمبر صلى الله عليه و آله هم مقامى است ؛ پس مقام رسول خدا صلى الله عليه و آله يمين عرش است و مقام ابراهيم عليه السلام شمال عرش ؛ پس مقام ، در مقام او است در روز قيامت « 1 » .
ايقاظ : اوّل ، مكانِ مقام ابراهيم عليه السلام كه حضرت ابراهيم عليه السلام خودش گذاشته بود ، نزد ديوار بيت بود ، و آنجا به همان حالت باقى بود تا ايّام جاهليّت ؛ و اهل آن زمان مكان او را تغيير داده ، به همان جايى كه الآن هست گذاشتند ، پس زمانى كه رسولاللَّه صلى الله عليه و آله فتح مكّه نمود ، برگردانيد او را به موضعى كه ابراهيم عليه السلام گذاشته بود ، و بعد از آن حضرت صلى الله عليه و آله ، مكانش تغيير يافته باز گذاشته شده به موضعى كه در ايّام جاهليّت بود « 2 » ؛ و همان موضعى است كه الحال هست ، پس زمانى كه قائم عليه السلام ظهور نمود ، ردّ مىنمايد به موضع اوّلش كه ابراهيم عليه السلام و رسول خدا صلى الله عليه و آله گذاشته بودند .
تكملة : مروى است كه : بهترين بقعه در عالم ، ميان مقام ابراهيم عليه السلام و ركنِ [ حَجَر ] « 3 » است « 4 » . و به سند معتبر منقول است كه : ميان ركن حجرالاسود و مقام ابراهيم عليه السلام پر است از قبور انبيا عليهم السلام « 5 » . و در حديث ديگر وارد شده كه : مدفون شده ميان ركن يمانى و حجرالاسود هفتاد پيغمبر كه مردهاند از گرسنگى و پريشانى « 6 » .
الفصلُ الواحِد وَ العِشرُون در بيان حجر اسماعيل عليه السلام
بدان كه : حجرِ اسماعيل كه در جانب غربى كعبه ، توى ديوار مُستَدير « 7 » واقع شده و
هامش
( 1 ) - بحار 7 / 339 ب 17 ح 34 ؛ بحار 57 / 10 ب 29 ذيلح 11 ؛ بحار 96 / 222 ب 40 ح 16 ؛ عللالشرائع 2 / 428 ب 163 ح 1 .
( 2 ) - كافى 4 / 223 بابفىقولهتعالى فيه ح 2 ؛ الفقيه 2 / 243 بابابتداءالكعبة ح 2308 ؛ بحار 31 / 33 و منهاتحويلالمقام .
( 3 ) - عبارت متن « ركن يمانى » . مصح .
( 4 ) - وسايل 5 / 275 ب 53 ح 6532 ؛ مستدرك 3 / 422 ب 42 ح 3916 - 1 ؛ بحار 96 / 230 ب 41 ح 4 ؛ فقهالرضا / 222 ب 31 .
( 5 ) - كافى 4 / 214 بابحجّالانبياء ح 7 ؛ وسايل 5 / 269 ب 50 ح 6512 ؛ بحار 11 / 260 ب 8 ح 4 ؛ بحار 14 / 464 ب 31 ح 33 .
( 6 ) - بحار 17 / 269 ب 2 ؛ تفسيرالامام / 417 ح 284 ؛ قصصجزائرى / 58 ف 4 .
( 7 ) - مُستَدير : نعت فاعلى از استِدارة ، گِرد . لغت نامه .