تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3869

مساهمون:

ص٣٨٦٩
غير هذه الوضعة : بنه اين خشت را جز اين نهادن . و نيز وضعة : مره نهادن و وضعة (
vez'at
) نوع و هيئت نهادن .

وضعى

(
vaz'i
) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به وضع و شكل و طرز . و حركت وضعى : حركت بر دور محور خود .

وضف

(
vazf
) م . ع . وضف البعير وضفا ( از باب ضرب ) : شتاب رفت آن شتر .

وضم

(
vazm
) م . ع . وضم اللحم وضما ( از باب ضرب ) : نهاد آن گوشت را به روى تخته و يا بوريا . و نيز وضم ساخت جهة آن گوشت . و وضم بنو فلان على بنى فلان : فرود آمدند بنو فلان بر بنى فلان .

وضم

(
vazam
) ا . ع . تخته و يا بوريا مانندى كه به روى آن گوشت نهند . ع : اوضام و اوضمة . و تركهم لحما على وضم : فرو افگند ايشان را و ذليل و خوار و دردناك گردانيد .

وضمة

(
vazmat
) ا . ع . گروه از مردم از دويست تا سيصد . و وضيمة .

وضن

(
vazn
) م . ع . وضنت النسع وضنا ( از باب ضرب ) : بافتم آن نوار را . و وضنت الشئ : دوتا كردم بعض آن چيز را بر بعض آن و دو چندان كردم آن را و برهم نهادم آن را .

وضن

(
vozon
) ع . ج . وضين .

وضو

(
vozu
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دست نماز و شستن دست و روى قبل از نماز به نحوى كه در شريعت اسلام وارد شده . و وضو گرفتن و يا ساختن : دست و روى را بطريق اسلام شستن .

وضوء

(
vazu '
) و (
vozu '
) ا . ع . آب وضو و گفته‌اند وضوء بالفتح آب وضو و وضو گرفتن و وضوء بالضم عمل دست نماز گرفتن .

وضوح

(
vozuh
) م . ع . وضح الامر وضوحا وضحة وضحة ( از باب ضرب ) : پيدا و روشن و آشكار گرديد آن كار .

وضوخ

(
vazux
) ا . ع . آبى كه كمتر از نصف دول باشد .

وضوع

(
vozu '
) م . ع . وضع وضعا و وضوعا . ر . وضع .

وضوگاه

(
vozu - g h
) ا . پ . جايى كه دست نماز مىگيرند .

وضى

(
vazi
) ص . ع . خوب و پاكيزه روى . ج : وضاء و اوضياء .

وضيح

(
vazih
) ص . ع . واضح و روشن و آشكار .

وضيحة

(
vazihat
) ا . ع . چاروا . ج : وضائح .

وضيع

(
vazi '
) ا - ص . ع . مردم فرومايه و دنى و از مرتبه فرو افتاده و در تجارت زيان ديده . و زنهار . و امانت . و خرماى خشك ناشدهء در خنور نهاده .

وضيع

(
vazi '
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردم فرومايه و ناكس . و وضيع و شريف : مردم فرومايه و مردم باشرافت .

وضيعة

(
vazi'at
) ا . ع . گياه شور مزه . يقال : هولاء اصحاب الوضيعة اى اصحاب حمض مقيمين فيه . و نيز وضيعة : ثمن كم كرده . و آنچه كم كنند و فرود نهند از چيزى . و شتر مايل بچراگاه شيرين . و آنچه پادشاه مىگيرد از خراج و عشور . و پسر خوانده . و كتابى كه در آن حكمت نويسند . ج : وضائع . و گندمى كه كوفته و با روغن آميخته خورند . و نام گروههايى از لشكر كه بنام ايشان جاها و شهرهايى را مسمى سازند كه اهل آن غزا نكنند . و رخت و بار قوم . ج : وضائع نيز . يق : اين خلفوا وضائعهم . و وضائع كسرى : كسانى بودند كه كسرى از آنها گروى گرفته و آنها را در بعضى از شهرهاى خود منزل داد . و وضائع الملك : آنچه بر رعايا مقرر و واجب باشد در ملك ايشان از زكات و وظايف .

وضيعة

(
vazi'at
) م . ع . وضع وضعا و وضيعة . ر . وضع . و وضع ( مجهولا ) ضعة و ضعة و وضيعة . نيز . ر . وضع .

وضيعى

(
vazi'i
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دونى و پستى و فرومايگى و خوارى .

وضيمة

(
vazimat
) ا . ع . وضمة و يك گروه از مردم از دويست تا سيصد . و گروه اندك كه بر قومى فرود آيند . و طعام ماتم . و گياه كرد كرده و طعام گرد كرده . و شبه الوثيمة من الكلاء .

وضين

(
vazin
) ص . ع . هر چيز گرد كرده شده و بر هم چيده شده و دو تا كرده .

وضين

(
vazin
) ا . ع . نوار و تنك هودج پهن كه از دوال و يا موى بافند و يا از چرم باشد . ج : وضن . و نيز وضين : تنك پالان شتر . يق : قلق وضينها : يعنى جنبيد تنك آن از لاغرى .

وط

(
vatt
) م . ع . وط المحمل وطا ( از باب نصر ) : صدا كرد كجاوه . و وط الوطواط : بانك كرد آن وطواط .

وطأ

(
vat '
) ا . ع . زمين نشيب ميان زمينهاى بلند . و قوله تعالى :
هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً
اى قياما اى اوفق للقيام .

وطأ

(
vat '
) م . ع . وطئه و