تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3871

مساهمون:

ص٣٨٧١

وطم

(
vatm
) م . ع . وطمه وطما ( از باب ضرب ) : زير پاى سپرد آن را . و وطم الستر : فروهشت پرده را .

وطن

(
vatn
) م . ع . وطن بالمكان وطنا ( از باب ضرب ) : مقيم شد در آن جاى و جاى گرفت .

وطن

(
vatan
) و (
vatn
) ا . ع . جاىباش مردم و جاىباش گاوان و گوسپندان ، مذكر و مونث هر دو آيد . ج : اوطان .

وطن

(
vatan
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاىباش و جاى اقامت و خهر و ميهن و ميهن و نشيمن و جايى كه شخص زاييده شده و نشو و نما كرده و پرورش يافته و مقام و مسكن . و وطن اصلى و يا وطن حقيقى : مقام اصلى و آسمان . و وطن گرفتن : مقام و مسكن گرفتن و منزل اختيار كردن . و وطن مألوف : جايى كه شخص بسكونت در آن انس گرفته باشد . و ترك وطن كردن : ترك ديار و مقام خود كردن .

وطن‌پرست

(
vatan - parast
) ص . پ . وطن‌دوست و با حميت و با غيرت .

وطن‌دشمن

(
vatan - docman
) ص . پ . خاين .

وطن‌دوست

(
vatan - dust
) ص . پ . واو دويم مجهول - با حميت و با غيرت .

وطنگاه

(
vatan - g h
) ا . پ . بود باش و مقام و جايى كه در آن سكونت مىكنند .

وطنى

(
vatani
) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به وطن .

وطوءة

(
votu'at
) ا . ع . پا سپردگى .

وطوءة

(
votu'at
) م . ع . وطوء وطاءة و وطوءة . ر . وطاءة .

وطواط

(
vatv t
) ا . ع . خفاش و شب‌پره . و پرستو و خطاف . و نوعى از پرستو كوهى . ج : وطاوط و وطاويط . و مرد ضعيف جبان و ترسو . و مرد پر حرف و پرگوى . و مردى كه آواز آن مانند گنجشك باشد . و غوك . و مردى كه تند و جلد حرف زند . و مرد صياح . و وطواط البحر : ماهى پرنده . المثل : ابصر فى الليل من الوطواط : يعنى در شب از شب‌پره بيناترست .

وطواط

(
vatv t
) ا . پ . لقب رشيد الدين محمد بن عبد الجليل البلخى از شعراى معاصر با اتسز پادشاه خوارزم و مصنف كتاب حدايق السحر كه در علم عروض نوشته و نود و هفت سال عمر كرد و در سال 578 هجرى وفات نمود .

وطواطة

(
vatv tat
) ا . ع زنى كه جلد و تند حرف زند .

وطواطى

(
vatv tiyy
) ا . ع . مرد پرحرف و پرگوى .

وطوطة

(
vatvatat
) ا . ع . ضعف و سستى . و جلدى و تندى در سخن گفتن .

وطئ

(
vati '
) ص . ع . كوفته و نرم و سپرده زير پاى . و شئ وطئ : چيزى كه پاسپردگى آن آشكار باشد .

وطيد

(
vatid
) ص . ع . استوار و پابرجاى كرده . و گران‌سنگ گردانيده .

وطيدة

(
vatidat
) ا . ع . واحد وطائد .

وطيس

(
vatis
) ا . ع . تنور و تنور آهنين . و سختى كار . و الان حمى الوطيس : يعنى الان گرم شد تنور كنايه است از سخت شدن جنك و بالا گرفتن نايره قتال .

وطيسة

(
vatisat
) ا . ع . سختى كار .

وطيئة

(
vati'at
) ا . ع . نوعى از طعام كه از شير و خرماى هسته برآورده ترتيب دهند . و نيز كشك شكر آميخته . و جوالى كه در آن گوشت و نان كاواك باشد .

وظائف

(
vaz 'ef
) ع . ع . وظيفة .

وظايف

(
vaz yef
) ا . پ . مأخوذ از تازى - وظيفه‌ها . و اهل وظايف و يا ارباب وظايف : وظيفه‌داران و ارباب استحقاق .

وظب

(
vazb
) م . ع . وظبه وظبا ( از باب ضرب ) : سپرد آن را زير پاى . و وظبته النوائب وظبا : پايمال كرد او را نوائب روزگار .

وظبة

(
vazbat
) ا . ع . فرج ماديان و ساير ستور سم نشكافته

وظر

(
vazar
) م . ع . وظر وظرا ( از باب سمع ) : فربه گرديد و پر گوشت شد .

وظر

(
vazer
) ص . ع . پرگوشت و فربه و آنكه ران و شكم وى پر گوشت باشد .

وظرة

(
vazerat
) ص . ع . مؤنث وظر .

وظف

(
vazf
) م . ع . وظفه وظفا ( از باب ضرب ) : كوتاه كرد پاى بند وى را و بر وظيف وى زد . و وظف القوم : پيرو آن قوم گرديد .

وظف

(
vozof
) ع . ج . وظيف . و ج . وظيفة .

وظوب

(
vozub
) م . ع . وظب عليه وظوبا ( از باب ضرب ) : پيوسته بود بر آن و مداومت ورزيد و لازم گرفت آن را و تيمار آن داشت .

وظيف

(
vazif
) ا . ع . خردگاه ساق و ذراع اسب و شتر و جز آن . ج : اوظفة و وظف . و مرد قوى و تواناى بر رفتن در زمينهاى سخت و درشت . و جاءت الابل
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3871 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )