محوطهء گرداگرد آن .
ودع
(
vad '
) م . ع . ودعه و دعا عند الرحيل ( از باب فتح ) : بدرود كرد آن را و وداع نمود در وقت كوچ كردن .
و قولهم : دع ذا يعنى ترك كن آن را و ماضى اين فعل را كه بمعنى ترك كردن باشد كمتر استعمال مىكنند و بجاى آن ترك مىگويند و همچنين اسم فاعل آن را و بعوض آن تارك مىگويند اگرچه بعضى از قراء ما ودعك ربك قرائت كردهاند و در حديث آمده : عن ودعهم الجمعات اى تركهم . و ودع الثوب بالثوب : آن جامه را در جامهء ديگر نهاد و نگاه داشت آن را در وى .
ودع
(
vad '
) و (
vada '
) ا . ع .
كلاكموش .
ودع
(
vada '
) ع . ج . ودعة .
ودع
(
vada '
) ا . ع . ذات الودع :
كشتى نوح . و خانهء كعبه . و نام بتى .
ودعاء
(
vada ' '
) ع . ج . وديع .
ودعات
(
vada ' t
) ع . ج ودعة (
vad'at
) و (
vada'at
) .
ودعة
(
vad'at
) و (
vada'at
) ا . ع . مهره سپيدى كه از دريا برآرند و داراى شكافى باشد مانند شكاف خسته خرما و جهة دفع چشم زخم بر گردن كودكان آويزند .
ج : ودع و ودعات . و ذو الودعات :
لقب شخصى از تازيان كه يزيد بن ثرون ناميده مىشد و آن را هبنقة نيز مىگفتند و اين شخص كه داراى ريش درازى بود در ميان تازيان بحماقت ضرب المثل شد در گردن خود قلادهاى از مهرههاى ودعة و استخوان و سفال آويخته بود تا آنكه گم نشود شبى برادر وى آن قلاده را دزديده در گردن خود آويزان كرد فرداى آن شب هبنقة گفت : يا اخى انت انا فمن انا : اى برادر تو منى پسر من كيم .
ودف
(
vadf
) م . ع . ودف الشحم ودفا ( از باب ضرب ) : گداخته و روان گرديد آن پيه . و ودف الاناء : چكيد آب از آن آوند . و ودف له العطاء : كم كرد عطيه آن را .
ودفة
(
vadfat
) ا . ع . مرغزار سبز علفناك . يق : اصبحت الارض ودفة : سبز گرديد همه آن زمين .
ودفة
(
vadafat
) و (
vadfat
) ا . ع . گياه نصى و صليان .
ودفة
(
vadafat
) ا . ع . تلاقزن .
ودق
(
vadq
) ا . ع . باران و باران دايم و متصل . و وجه و جهة .
ودق
(
vadq
) م . ع . ودق ودقا ( از باب ضرب ) : چكيد . و ودق اليه ودقا و ودوقا : نزديك وى شد و قادر گردانيد وى را . و ودق به : آرام يافت به دو و انس گرفت . و ودق بطنه : فراخ شد شكم او و روان گرديد . و ودقت السماء :
باران باريد . و ودق السيف : تيز گرديد آن شمشير . و ودقت سرته : فروهشته شد ناف آن و يا برآمد مانند مرد برآمده ناف .
المثل : ودق العير الى الماء : يعنى نزديك گرديد گورخر به آب و اين مثل را دربارهء كسى گويند كه از بسيارى حرص و آزمندى كه به چيزى دارد به آن فروتنى نمايد .
ودق
(
vadq
) و (
vadaq
) ا .
ع . نقطهء سرخ كه از خون در چشم حادث گردد . و گوشت پارهاى كه در چشم كلان گردد .
و بيمارى در چشم كه بسبب آن گوش بياماسد .
ودق
(
vadaq
) م . ع . ودقت عينه تبدق ودقا ( از باب سمع ) : مبتلا بودق گشت چشم او .
ودق
(
vadaq
) و
ودقان
(
vadaq n
) م . ع . ودقت ذات الحافر ودقا و ودقانا و وداقا ( از باب ضرب و سمع و كرم ) : خواهش گشن كرد آن ستور سمدار .
ودقان
(
vadq n
) ا . ع . نام موضعى .
ودقة
(
vadqat
) ا . ع . از اعلام است .
ودقة
(
vadqat
) و (
vadaqat
) ا . ع . واحد ودق (
vadq
) و (
vadaq
) .
ودقة
(
vadeqat
) ص . ع . عين ودقة : چشم مبتلا بودق .
ودقين
(
vadqayne
) ا . ع .
به صيغه تثنيه : دو روى و دو جهة و دو جانب . و ذات ودقين : بلا و سختى .
ودك
(
vadak
) ا . ع . چربى گوشت و پيه . و نام مادر ضحاك تازى . و ودك الجفان : چرك چسبنده پلكهاى چشم . و رجل ذو ودك : مرد تنومند فربه . و ودك الميتة : آنچه از مردار روان مىگردد .
ودك
(
vadak
) م . ع . ودكت يده ودكا ( از باب سمع ) : چرب گرديد دست وى .
ودك
(
vadek
) ص . ع . لحم ودك : گوشت فربه چربىدار .
ودكاء
(
vadk '
) ا . ع . نام جايى . و يا ريك تودهاى .
ودل
(
vadl
) م . ع . ودل السقاء ودلا ( از باب ضرب ) : جعبانيد مشك شير را .
ودن
(
vadn
) م . ع . ودن الشئ ودنا و ودانا : تر كرد آن چيز را و تر نهاد و خيسانيد آن را . و ودن العروس :
نيكو حال كرد آن عروس را و نيكو قيام نمود در كار آن . و ودن الشئ ودنا : كوتاه ساخت آن چيز را . و ودن فلانا بالعصا :