تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3840

مساهمون:

ص٣٨٤٠

وحيد

(
vahid
) ا . ع . نام موضعى . و بنو الوحيد : گروهى از تازيان .

وحيد

(
vahid
) ص . پ . مأخوذ از تازى - تنها و يكتا و يگانه . و فرد و منفرد و جدا و جداگانه . و وحيد دهر : نادر روزگار . و يگانه روزگار .

وحيدة

(
vahidat
) ص . ع . امراة وحيدة : زن يگانه

وحيش

(
vahic
) ا . ع . جانور دشتى . ج : وحشان .

وحيف

(
vahif
) ا . ع . نام موضعى در مكه كه سابقا در آنجا مردار مىافگندند .

وحيم

(
vahim
) ص . ع . يوم وحيم : روز سخت گرم .

وخ

(
vax
) و (
vox
) و

وخ‌جان

(
vox - j n
) و (
vax - j n
) پ . كلمه ايست كه در هنگام خوش‌آيند بودن چيزى گويند .

وخ

(
vaxx
) ا . ع . قصد و آهنك . و رنج و درد .

وخاء

(
vex '
) و

وخاءة

(
vex 'at
) م . ع . اخاه و واخاه مواخاة و وخاء و وخاءة . ر . مواخاة .

وخاد

(
vaxx d
) ص . ع . شتر گام فراخ نهنده در رفتن و تيزرو .

وخاش

(
vex c
) ع . ج . وخش .

وخاشة

(
vax cat
) م . ع . وخش وخاشة و وخوشة ( از باب كرم ) : تباه و فرومايه و بىاعتبار گرديد و زبون و ردى گشت .

وخام

(
vax m
) ا . ع . ارض وخام : زمينى كه گياه آن ناگوارنده باشد .

وخام

(
vex m
) ع . ج . وخم (
vaxm
) و (
vexm
) . و . ج . وخوم . و ج . وخيم .

وخامة

(
vax mat
) م . ع وخم وخامة و وخوما و وخومة ( از باب كرم ) : گرانبار و ناموافق گرديد . و وخم الطعام : گران و ناگوارد شد آن خوراك . و وخم البلد وخامة و وخومة : شايسته سكنا نشد آن شهر .

وخامت

(
vax mat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دشوارى و ناسازگارى و گرانى و مضرت و زيان و ضرر و گزند و بدى .

وخامى

(
vax m
) ع . ج . وخم . و . ج . وخوم . و . ج . وخيم .

وخ‌جان

(
vox - j n
) و (
vax - j n
) پ . ر . وخ .

وخچى

(
vaxci
) ا . پ . هسته خرما .

وخد

(
vaxd
) و

وخدان

(
vaxad n
) م . ع . شتاب رفتن شتر و گام فراخ نهاده رفتن شتر و رفتن آن مانند رفتار شتر مرغ ، و الفعل من ضرب . وخيد كذلك .

وخر

(
vaxar
) ا . پ . جاى و مقام و مكان .

وخز

(
vaxz
) ا . ع . چيز اندك . و جاء واو خزا و خزا : چهار چهار آمدند .

وخز

(
vaxz
) م . ع . درخستن بنيزه و جز آن چنان كه در نگذرد . و كشيدن و آميختن چيزى . و تك تك سپيد گرديدن مويهاى سر . و تريد عسل ساختن ، و الفعل من ضرب .

وخش

(
vaxc
) ا . پ . آغاز و ابتدا . و نام شهرى در بدخشان .

وخش

(
vaxc
) ا . ع . ردى و بيكارهء از هر چيزى . و مردم فرومايه و كمينهء بىاعتبار ، مذكر و مونث و واحد و جمع در آن يكسان است و گاه تثنيه آن مستعمل و گاه بر اوخاش و وخاش جمع بسته مىشود .

وخش

(
vaxac
) ا . پ . بيمارى در دست و پاى ستور كه اوفه نيز گويند .

وخشت

(
vaxcat
) ا . پ . نام روز چهارم از خمسه مسترقه .

وخشور

(
vaxcur
) و (
voxcovr
) ا . پ . پيغمبر و رسول .

وخشوربند

(
vaxcur - band
) و

وخشورپند

(
vaxcur - pand
) و

وخشورنهاد

(
vaxcur - neh d
) ا . پ . شريعت و قانون مقدسى كه بواسطه انبيا و پيغمبران برقرار شده باشد .

وخشى

(
vaxci
) ا . پ . جامه خوش‌قماش و لطيف .

وخشيرك

(
vaxcirak
) ا . پ . درمنه خراسانى كه درمنه تركى نيز گويند .

وخشينه

(
vaxcine
) ا . پ . هر چيز سپيد . و سپيده صبح . و مرغى سپيد كه در فصل بهار در باغها پديد آيد .

وخض

(
vaxz
) م . ع . وخضه وخضا ( از باب ضرب ) : نيزه زد او را چنان كه در درون وى در آمد و از جاى ديگر سر بدر نكرد و بىمبالغه نيزه زد او را . و وخض فلانا الشيب : در رسيد بفلان پيرى و مويهاى وى آميخته بسپيدى گشت .

وخط

(
vaxt
) م . ع . وخط وخطا ( از باب ضرب ) : شتافت . و وخط فيه : درآمد در آن . و وخط فلان : بطور سبك نيزه زد فلان و يا نيزه نافذ زد فلان . و وخطت النعال : بانك كرد كفشهاى آن در رفتن . و وخط فلان فى البيع : گاه سود برد فلان در خريد و فروخت و گاه زيان كرد . و وخط فلان بالسيف : سبك زد فلان با شمشير . و وخط ( مجهولا ) كذلك . و وخط فلانا الشيب : در آميخت پيرى در فلان و مويهاى وى آميخته بسپيدى گشت و يا فاش گرديد پيرى فلان و يا سپيدى و سياهى مويهاى وى برابر شد . و وخط الرجل ( مجهولا ) كذلك .