تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3729

مساهمون:

ص٣٧٢٩
و مانند و بىهمتا و نادر .

نظيرة

(
nazirat
) ص . ع . مهتر قوم كه مردم در همهء كارها بوى نگرند و دست‌نگر آن باشند ، واحد و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است و گاه بر نظائر آن را جمع بندند .

نظيرة

(
nazirat
) ا . ع . طليعه و پيشرو لشكر .

نظيف

(
nazif
) ص . ع . پاكيزه . ج : نظائف . و هو نظيف السراويل : او پاك‌دامن و پرهيزگارست .

نظيف

(
nazif
) ا . ع . اشنان .

نظيف

(
nazif
) ص . پ . مأخوذ از تازى - پاك و پاكيزه .

نظيم

(
nazim
) ص . ع . مرواريد برشته دركشيده . و انجمن نيك آراسته شده .

نظيم

(
nazim
) ا . ع . راه در كوه كه در وى آبگيرهاى نزديك بهم باشد . و گودى كه در آن نهال خرمابن بيك رسته نشانده باشند . و نام موضعى .

نظيمة

(
nazimat
) ا . ع . نام موضعى .

نع

(
na ' '
) ا . ع . مرد ضعيف و سست .

نعاء

(
no ' '
) ا . ع . آواز گربه .

نعاء

(
no ' '
) م . ع . نعانعاء ( از باب نصر ) : بانك كرد گربه .

نعاء

(
na ' 'e
) ع . كلمهء امر . يق : نعاء فلانا : بده خبر مرك فلان را و آشكار كن خبر فوت آن را .

نعاب

(
no ' b
) م . ع . نعب نعبا و نعابا . ر . نعب .

نعاب

(
no ' b
) ا . ع . بانك زاغ .

نعابة

(
n ' bat
) ص . ع . ماده شتر تيز رفتار و در مبالغه گويند .

نعابع

(
na ' be '
) ا . ع . مواضعى از بدن شتر كه خوى و عرق از آنها تراوش مىكند .

نعاتة

(
na ' tat
) م . ع . نعت نعاتة ( از باب كرم ) : موصوف گرديد و نيكو شد . و نعت نعتا و نعاتة . ر . نعت .

نعاج

(
ne ' j
) ص . ع . ج . نعجة .

نعار

(
no ' r
) ا . ع . آواز خيشوم .

نعار

(
no ' r
) م . ع . نعر نعرة و نعيرا و نعارا . ر . نعرة .

نعار

(
na ' ' r
) ص . ع . عرق نعار : رگى كه خون از وى جوشد . و نيز نعار : صيحه‌كننده و سخت فغان . و ان فلانا لنعار فى الفتن : فلان فتنه دوست و نافرمان و حيله‌گرست .

نعارة

(
na ' ' rat
) ا . ع . زن با بانك پليد زبان .

نعاس

(
no ' s
) ا . ع . خواب و يا سستى حواس .

نعاس

(
no ' s
) م . ع . نعس نعسا و نعاسا . ر . نعس .

نعاس

(
no ' s
) ا . پ . مأخوذ از تازى - غنودگى و بخواب‌شدگى .

نعاس‌زده

(
no ' s - zade
) ا . پ . مبتلا ببيمارى سبات .

نعاع

(
no ' '
) ع . ج . نعاعة .

نعاعة

(
no ' 'at
) ا . ع . گياه تر و نازك . ج : نعاع . و نام موضعى .

نعاف

(
ne ' f
) ع . ج . نعف .

نعاق

(
no ' q
) ا . ع . بانك شبان .

نعاق

(
no ' q
) م . ع . نعق نعقا و نعاقا و نعقانا و نعيقا . ر . نعق و نعقان .

نعال

(
ne ' l
) ع . ج . نعل .

نعال

(
ne ' l
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كفش و پاپوش و كفشها . و صف نعال : كفش كن .

نعالى

(
ne ' li
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كفش‌ساز و نعلين‌ساز . و كفش و پا اوزار .

نعام

(
na ' m
) ا . ع . شتر مرغ ، اسم جنس است و اطلاق بر مذكر و مؤنث هر دو مىگردد . و دشت . و نشان كه در راهها نصب كنند .

نعام

(
na ' mo
) ع . كلمهء تصديق و ايجاب يعنى بلى و آرى .

نعام

(
na ' ma
) و (
ne ' ma
) و (
no ' ma
) ا . ع . يق : نعام عين : اى افعل ذلك انعاما لعينك و كرامة لك : يعنى اين كار براى كامرانى و خاطر نوازى تو مىكنم . و كذلك : نعام عين و نعام عين .

نعامة

(
na ' mat
) ا . ع . واحد نعام يعنى يك شتر مرغ . و نيز نعامة : زير قدم . و نشان بلند شدهء در راه . و آبكش ما دامى كه بر سر چاه باشد . و پوشش دماغ . و جماعت مردم . و پالان و پايين پالان . و سراى بر سر كوه شبيه بسايبان . و دماغ اسب و دهن اسب . و طريق و راه . و نفس . و استخوان ساق . و فرح و سرور و شادمانى و خرسندى . و اكرام . و پيك و قاصد شتابان . و تاريكى . و نادانى و جهل . و عقل . و دشت و بيابان . و نشان كه در راهها نصب كنند . و چوب بر پهناى سر چاه و بر بالاى جوى خرد . و سنك بلند برآمدهء در اندرون چاه . و پاى و رجل و ساق . و لقب پادشاهان حيره . و نام هفت اسب . و ضعيف النعامة : ضعيف العقل . و ابو نعامة : لقب شخصى . و شالت نعامة القوم : رفتند آن گروه و خالى شد جاى ايشان و پراكنده و مختلف شد
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3729 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )