نظار
(
nazz r
) ا . ع . نام گشنى .
و بنو نظار : گروهى از تازيان .
نظار
(
nazz r
) ص . ع . فرس نظار : اسب چالاك تيز خاطر بلند اطراف .
نظار
(
nozz r
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بينندگان و تماشاچيان .
نظارة
(
naz rat
) ا . ع . تنزه در باغ و بستان . و پاكى و پرهيزگارى ، او هو لحن .
نظارة
(
nazz rat
) ا . ع . قومى كه بسوى چيزى نگران باشند .
نظارت
(
naz rat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نگرانى و ديدبانى بسوى چيزى و سركارى چيزى و مراقبت و در تحت نظر و ديدبانى داشتن كارى و حراست و مباشرت .
و شغل ناظر و مير سامانى .
نظارگان
(
naz rag n
) و (
nazz rag n
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بينندگان و آنان كه مىنگرند و مىبينند و تماشاچيان .
نظارگى
(
nazz ragi
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - بينندگى و مشاهده .
نظارگيان
(
nazz rgi n
) ا .
پ . مأخوذ از تازى - آنان كه مىنگرند و مىبينند و نظر مىكنند و تماشاچيان .
نظاره
(
naz re
) و (
nazz re
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نگاه و نگرش .
نظارهكنان
(
naz re - kon n
) م ف . پ . نگاهكنان .
نظارهگاه
(
naz re - g h
) ا . پ .
منظر دلپذير كه خوشآيند باشد .
نظارى
(
nazz ri
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - شتر خوب .
نظارية
(
nazz riyat
) ص . ع .
ابل نظارية : شتران منسوب بگروه بنو نظار و يا منسوب بنظار كه نام گشنى است .
نظافة
(
naz fat
) ا . ع . پاكيزگى .
نظافة
(
naz fat
) م . ع . نظف نظافة ( از باب كرم ) : پاكيزه گرديد و نظيف شد .
نظافت
(
naz fat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پاكى و پاكيزگى .
نظام
(
nez m
) ا . ع . رشته مرواريد و جز آن . ج : نظم . و هر چيزى كه امرى بدان قايم باشد و پايهء آن بود . ج : نظم و انظمة . و ج ج : اناظيم . و روش و طريقه . و خوى و عادت . و شعر . و ريك برهم نشسته .
و خط سپيد رشته مانند كه از دم تا گوش ماهى و سوسمار باشد ، و هما نظامان .
نظام
(
nez m
) م . ع . نظم نظما و نظاما . ر . نظم .
نظام
(
nez m
) ا . پ . مأخوذ از تازى - قوام و آراستگى و نظم و ترتيب . و انتظام و اسلوب .
نظام
(
nazz m
) ا . ع . مرواريد برشته دركشنده . و از القاب تازيان است .
و لقب ابراهيم بن سيار متكلم رييس معتزله .
نظام الملك
(
nez m - ol - molk
) ا .
پ . لقب حسن بن على بن اسحق از دهقان زادگان طوس كه وزير ملكشاه سلجوقى بود و در سال 485 هجرى در نزديكى نهاوند از زخمى كه بر ران وى وارد آمده بود درگذشت .
نظامان
(
nez m ne
) ا . ع .
به صيغه تثنيه : دو خط سپيد رشتهوار كه از دم تا گوش ماهى و سوسمار امتداد دارد .
نظامى
(
nez mi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - لقب چند نفر از شعراى نامدار .
و نظامى گنجوى : صاحب خمسه ابو محمد بن يوسف بن زكى بن مؤيد مطرزى معروف بگنجوى در سال 576 هجرى وفات يافت . و نظامى عروضى : صاحب چهار مقاله نام آن احمد بن عمر بن على بوده از مداحان پادشاهان غور .
نظاميه
(
nez miyye
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - نام چندين مدرسه از بناهاى نظام الملك وزير ملكشاه سلجوقى .
نظائر
(
naz 'er
) ع . ج . نظيرة .
و ج : نظورة . و نيز نظائر : افاضل و اماثل .
و قولهم : عددت ابلهم نظائر : يعنى شمردم شتران ايشان را دو تا دو تا .
نظاير
(
naz yer
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نظيرها و مثلها و مانندها .
نظائف
(
naz 'ef
) ع . ج . نظيف .
نظر
(
nazr
) و (
nazar
) م . ع .
نظره نظرا ( از باب نصر ) : درنك كرد و مهلت داد بر وى . و نظر الشئ : فروخت آن چيز را بمهلت . و نظر الرجل ( مجهولا ) :
پرى زده گرديد آن مرد . و نظره نظرا و نظرا و منظرا و منظرة و نظرانا و تنظارا ( از باب نصر و سمع ) : بتأمل نگريست آن را . و نظرت الارض : نمودار كرد آن زمين گياه خود را . و نظر بين القوم :
حكم كرد و فرمان داد ميان آن گروه . و نظر لهم : مدد كرد و كمك نمود ايشان را . و مرثيه گفت بر مردهء ايشان . و نظره :
چشمداشت داشت و انتظار داشت آن را . قوله تعالى :
ما يَنْظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً
.
الحديث : انه صلى اللّه عليه و آله قال : ايما رجل من ادنى المسلمين و افضلهم نظر الى رجل من المشركين فهو جار حتى يسمع كلام الله ، الخبر اشار صلى اللّه عليه و آله الاية و ان احد من المشركين استجارك ره حتى يسمع كلام اللّه . و قوله : نظر الى رجل : اى اجاره .
و دارى تنظر الى دار فلان : خانه