سخن ايشان و رفت غلبه و عزت آنان . و نعامة عين بمعنى نعام عين : اين كار را براى خاطر نوازى و كامرانى تو مىكنم .
المثل : انت كصاحبة النعامة : اين مثل را در عيب و عتاب به كسى مىگويند كه بر غير ثقه اعتماد كند .
نعامه
(
n ' me
) ا . پ . ماخوذ از تازى - شتر مرغ .
نعامى
(
no ' m
) ا . ع . باد جنوب و يا باد ما بين جنوب و صبا . و نعاماك ان تفعل كذا يعنى بقدرى كه مىتوانى و قدرت دارى اين كار را بكن . و نعامى عين بمعنى نعام عين مىباشد .
نعانع
(
na ' ne '
) ا . ع . نعانع المنطقة : آويزهاى كمربند .
نعائم
(
na ' 'em
) ا . ع . منزل بيستم از منازل قمر . و نام موضعى در نواحى مدينه .
نعب
(
na'b
) ص . ع . ريح نعب : باد تند .
نعب
(
na'b
) م . ع . نعب الغراب نعبا و نعيبا و نعابا و نعبانا و تنعابا ( از باب ضرب و از باب فتح ) : جهة مكان حرف حلق بانك كرد آن زاغ و يا حركت داد سر خود را بدون بانك و يا گردن دراز كرد و سر جنبانيد وقت بانك كردن و بطور استعاره گويند : نعب المؤذن زيرا كه در وقت اذان گفتن گردن دراز مىكند و سر مىجنباند . و كذلك نعب الديك . و نيز نعب : شتاب رفتن شتر و يا نوعى از سير آن كه در رفتار سر را بجانب قدام مىجناند ( و الفعل من فتح ) .
نعب
(
no'ob
) ع . ج . نعوب .
نعب
(
no'ab
) ع . ج . ناعبة .
نعبان
(
na'ab n
) م . ع . نعب نعبا و نعبانا . ر . نعب .
نعت
(
na't
) ا . ع . اسب پيشى گيرندهء اسبان ديگر را . و نيز نعت : وصف كردن چيزى را به خوبى كه در وى باشد و در چيز قبيح استعمال نمىگردد ، بر خلاف وصف كه در حسن و قبيح هر دو استعمال مىشود .
ج : نعوت .
نعت
(
na't
) م . ع . نعت الرجل صاحبه نعتا ( از باب فتح ) : وصف كرد آن مرد صاحب خود را . و نعت نفسه بالخير : وصف كرد نفس خود را بخير و نيكويى .
نعت
(
na't
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ستايش و تعريف و تحسين و مدح و ثنا . و نعت رسول : ستايش و ثناى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .
نعت
(
na'at
) م . ع . نعت نعتا و نعاتة ( از باب سمع ) : بتكلف نعت كرد و وصف نمود .
نعتة
(
na'tat
) ا . ع . اسب نيكو پيشى گيرندهء اسبان را .
نعتة
(
no'tat
) ص . ع . عبدك نعتة : بندهء تو نهايت بلند مرتبه است . و كذا امتك نعتة .
نعث
(
na's
) م . ع . نعثه نعثا ( از باب فتح ) : گرفت آن را .
نعثل
(
na'sal
) ا . ع . كفتار نر . و پيرمرد احمق . و نام يهودى كه در مدينه بود و ريش درازى داشت و عثمان را بوى تشبيه مىكردند . و از اعلام است .
نعثلة
(
na'salat
) ا . ع . جمع و فراهم آوردن . و حمق و گولى . و رفتار پيران . و پاى گشاده و قدم برگردانيده رفتن و بطور تبختر و ناز حركت كردن .
نعج
(
na'aj
) ا . ع . فربهى و گرانى دل از خوردن گوشت ميش . و سپيدى خالص .
نعج
(
na'aj
) م . ع . نعج نعجا و نعوجا ( از باب نصر ) : سپيد خالص گرديد . و نعج نعجا ( از باب سمع ) :
فربه گرديد و دلگران شد از خوردن گوشت ميش . و نعج فى سيره : بشتاب رفت .
نعجات
(
na'aj t
) ع . ج . نعجة .
نعجة
(
na'jat
) ا . ع . ميش ماده .
ج : نعاج و نعجات . و نعجة الرمل :
گاو دشتى . ج : نعاج .
نعر
(
na'r
) م . ع . نعر نعرا ( از باب فتح ) : خلاف ورزيد و انكار نمود . و نعر فى الامر : برخاست بر آن كار و كوشش نمود . و نعر القوم : جوش و خروش نمودند آن گروه و فراهم آمدند . و نعر اليه :
آمد بسوى آن . و من اين نعرت الينا :
از كجا آمدى در نزد ما .
نعر
(
na'ar
) م . ع . نعر الحمار نعرا ( از باب سمع ) : مگس در آمد در بينى آن خر .
نعر
(
na'er
) ص . ع . ستورى كه مگس در بينى وى در آمده باشد . و آنكه بر يك جاى قرار نگيرد .
نعر
(
no'ar
) ا . ع . بچهء ناتمام گور خر در رحم مادر . و جنين متشكل شده در رحم . و بادى كه در بينى در آيد و آواز زه برآرد . و نخستين بار درخت اراك . و مگس ازرق فام ستور و مگسى كه در بينى ستور رود و به چيزى برنيايد .
نعرة
(
na'rat
) ا . ع . آواز و آواز خيشوم . و نعرة النجم : وزش باد با سختى گرما وقت طلوع آن ستاره .
نعرة
(
na'rat
) م . ع . نعر نعرة و نعيرا و نعارا ( از باب فتح و ضرب ) :
بانك كرد و آواز داد از خيشوم . و نعر العرق :
جوشيد خون از آن رك و يا با بانك برآمد