تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3728

مساهمون:

ص٣٧٢٨
من مقابل است با خانه فلان . و نظر الدهر الى بنى فلان فاهلكهم : چشم‌زخم رسانيد روزگار بينى فلان پس هلاك كرد ايشان را . و نيز نظر : انديشيدن چيزى را تا اندازه و قياس نمايند . و فال‌گويى كردن ، و درين دو معنى فعل آن از نصر آيد .

نظر

(
nezr
) ا . ع . مثل و مانند و نظير . يق : هذا نظر ذاك : اى نظيره .

نظر

(
nazar
) ا . ع . نظر در چيزى انديشهء در آن چيز جهة اندازه و قياس آن . و نظر القوم : همسايگان آن قوم . و كذلك : نظر الحى . و نيز نظر : فال گويى .

نظر

(
nazar
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نگاه و نگرش . و چشم‌زخم . و انديشه و فكر و خيال و وهم . و امعان‌نظر : دورانديشى در كار و تفكر و تأمل در كار . و نظر بعيد : انديشه دور و احتمال . و نطر تنك : چشم تنك و بخيل و حسود . و نظر ثانى : ملاحظهء ثانى و دورانديشى در عاقبت كارها . و نظر مكرر : دوباره نگريستن . و اهل نظر : مردمان زيرك و با فراست و با بصيرت . و نظر انداختن : ديدن و افگندن نگاه . و از نظر انداختن : راندن . و از نظر افتادن : رانده شدن . و از نظر راندن : دور كردن . و نظر خوردن : چشم‌زخم رسيدن . و نظر زدن : چشم‌زخم رسانيدن .

نظراء

(
nozar '
) ع . ج . نظير .

نظرات

(
nazar t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - چهره‌ها و صورتها .

نظران

(
nazar n
) م . ع . نظر نظرا و نظرا و نظرانا . ر . نظر (
nazr
) و (
nazar
) .

نظرانداز

(
nazar - and z
) م ف . پ . بدون دقت و بدون تأمل و تفكر .

نظرباز

(
nazar - b z
) ص . پ . شعبده‌باز .

نظربازى

(
nazar - b zi
) ا . پ . شعبده‌بازى .

نظربند

(
nazar - band
) ص . پ . جادوگر و افسون‌گر .

نظربندى

(
nazar - bandi
) ا . پ . جادوگرى . و زندان و حبس . نظرة (
nazrat
) ا . ع . ننك و عيب . و ترس . و زشتى پيكر . و برگشتگى صورت . و بيهوشى . و چشم‌زخم و زيان داشت . و وسوسهء جن و پرى . و مهربانى و رحمت .

نظرة

(
nazerat
) ا . ع . درنگى و تأخير در كارها . قوله تعالى :
فَنَظِرَةٌ إِلى مَيْسَرَةٍ
.

نظرگاه

(
nazar - g h
) ا . پ . جاى نگاه كردن و منظر و جاى نگريستن و تماشاگاه . و مزار پيغمبران و مردمان پارسا .

نظرنة

(
nezrannat
) و (
nezrennat
) و (
nozronnat
) ص . ع . امرأة سمعنة نظرنة . ر . سمعنة (
sem'annat
) و (
sem'ennat
) و (
som'onnat
) .

نظرى

(
nazr
) و (
nazzar
) ا . ع . بنو نظرى : نگرندگان بسوى زنان و عشقبازى كنندگان با آنها . و كذلك : بنونظرى .

نظرى

(
nazari
) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيزى علمى مقابل عملى و وهمى و تصورى .

نظم

(
nazm
) ا - ص . ع . شعر . و رشته مرواريد . و گروه بسيار از ملخ . ج : مناظم . و سه ستارهء جوزا . و لؤلؤ نظم : مرواريد برشته دركشيده .

نظم

(
nazm
) م . ع . نظم اللؤلؤ نظما و نظاما ( از باب ضرب ) : برشته دركشيد مرواريد را . و نظمت الشئ : ضم كرد آن چيز را به چيز ديگر . و نظمت الشعر : در وزن كشيدم سخن را و شعر گفتم . و نظمت الامر : ترتيب دادم آن كار را و برپاى داشتم . و نظمت السمكة و الضب : نظام‌دار گرديد آن ماهى و سوسمار .

نظم

(
nazm
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كلام موزون و شعر مقابل نثر . و ترتيب و دهناد و آراستگى . و بىنظم : بىترتيب .

نظم

(
nozom
) ع . ج . نظام .

نظمى

(
nazmi
) ص . پ . مأخوذ از تازى - مصنف و مؤلف . و شاعر .

نظور

(
nazur
) ص . ع . آنكه باز نگرداند نگاه را از كسى كه دوست دارد آن را و يا از كسى كه وى را محزون مىكند .

نظور

(
nazur
) و

نظورة

(
nazurat
) ص . ع . مهترى كه مردم در هر كارى بوى نگرند و دست‌نگر او باشند ، واحد و جمع و مذكر و مؤنث درين دو لفظ يكسان است و گاه بر نظائر جمع بسته شوند .

نظورة

(
nazurat
) ا . ع . ديدبان لشكر و پيش‌رو لشكر و طليعه .

نظير

(
nazir
) ا . ع . مثل و مانند ج : نظراء . و نظير الشيئ : آنچه مقابل و برابر آن چيز باشد . و نظير السمت : باصطلاح هيئت آن نقطه از نصف دايره تحت الارض كه عمودا مقابل باشد با نقطهء سمت الرأس .

نظير

(
nazir
) ص . ع . مأخوذ از تازى - مثل و مانند . و شريك و هنباز و شبيه و برابر و يك‌سان . و بىنظير : بىمثل