تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3067

مساهمون:

ص٣٠٦٧

مترح

(
motarrah
) ا . ع . جامهء سبز رنگ . و زندگانى تنگ . و سيل اندك كه زود منقطع گردد .

مترح

(
motarrah
) ص . ع . اندوهگين و غمگين .

مترح

(
motarreh
) ص . ع . كسى كه اندوهگين مىكند .

مترحرح

(
motarahreh
) ص . ع . اسب فراخ گذارندهء پاها جهة كميز انداختن .

مترحل

(
motarahhel
) ص . ع . كوچ‌كننده و سفركننده و كسى كه بناپسند پيش آيد .

مترحم

(
motarahhem
) ص . ع . مهربان و شفيق و با رحم و نرم دل و دلسوز . و رحمت فرستنده .

مترحى

(
motarahhi
) ا . ع . مار گرد شده .

مترخص

(
motaraxxes
) ص . ع . كسى كه اجازت و رخصت حاصل مىكند . و كسى كه آسان مىگيرد .

متردد

(
motaradded
) ص . ع . دفع كرده و رد كرده و دور كرده و قبول ناكرده . و آنكه مقاومت مىكند و ممانعت مىنمايد و مخالف و ناموافق . و آينده و رونده و آمد و شد كننده و گردش كننده و سير كننده . و دو دله و مشكوك . و سرگشته . و كوتاه و قصير . و فى صفته صلى اللّه عليه و آله : ليس بالطويل البائن و لا القصير المتردد اى المتناهى فى القصر .

متردد

(
motaradded
) ص . پ - مأخوذ از تازى - دو دله و مشكوك و بىثبات و ناپايدار . و سرگشته و حيران . و پريشان و آشفته .

متردس

(
motaraddes
) ص . ع . فرو افتادهء در چاه

متردم

(
motaraddam
) ا . ع . جاى در پى كردن جامه .

متردم

(
motaraddem
) ص . ع . جامهء كهنه و جامهء در پى كرده . و در پى كننده .

متردى

(
motaraddi
) ص . ع . فرو افتادهء در چاه و يا از كوه .

متردية

(
motaraddeyat
) ا . ع . گوسپند فرو افتادهء از بلندى خواه كشته شده باشد و يا نشده باشد . قوله تعالى :
وَ الْمُتَرَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ
.

متردية

(
motaraddeyat
) ص . ع . دخترى كه در زير چادر خود را بيارايد .

مترز

(
matarez
) ا . پ . سپر .

مترز

(
motrez
) ا . ع . هر چيز كه صلب و سخت كند مانند دوندگى كه گوشت اسب را سخت مىكند . و زنى كه خمير سفت و سخت مىسازد .

مترزن

(
motarazzen
) ص . ع . محترم و با عظمت و احترام و با وقار و با ثبات و پايدار .

مترس

(
matars
) ا . پ . چوب گندهء كه در پس در اندازند تا در گشوده نگردد . و نيز كنگره‌هاى چوبين و يا گلين ديوار قلعه كه در هنگام لزوم بر سر دشمن اندازند . و شكلى كه در كشتزار سازند از براى دفع جانوران زيانكار .

مترس

(
matars
) پ . كلمهء فعل يعنى ترس مكن .

مترس

(
metras
) ا . ع . مأخوذ از مترس فارسى چوب گنده‌اى كه در پس در اندازند تا در گشوده نگردد . ج : متارس .

مترس

(
motarres
) ص . ع . كسى كه بر خود سپر مىپوشد و يا ديگرى را سپر مىپوشاند .

مترسب

(
motarasseb
) ص . ع . هر آنچه رسوب مىكند .

مترسة

(
metrassat
) ا . ع . هر چيز كه مانند سپر آن را پيش آرند و خود را بدان حفظ كنند .

مترسل

(
motarassel
) ص . ع . هر آنكه چيزى را بفراغت مىكند . و نامه نويسنده .

مترسل

(
motarassel
) ا . پ - مأخوذ از تازى - نامه نويسنده و نامه فرستنده .

مترسلانه

(
motarassel ne
) م ف . پ . مأخوذ از تازى - منشيانه . و مترسلانه نوشتن : نامهء بليغ و فصيح و بطور ان شاء و فصيحانه نوشتن .

مترسم

(
motarassem
) ص . ع . كسى كه نشان‌سراى و خانه مىجويد . و كسى كه درس مىدهد . و آنكه به ياد مىآورد .

مترشف

(
motaraccef
) ص . ع . مكنده و جرعه جرعه نوشنده .

مترشى

(
motaracci
) ص . ع . نرم و ملايم و حليم و مهربان و نيك‌خواه .

مترص

(
motras
) ص . ع . ميزان مترص : ترازوى راست و عدل و محكم .

مترص

(
motres
) و (
motarres
) ص . ع . كسى كه محكم مىكند و استوار مىنمايد و پايدار مىكند . و كسى كه راست مىكند و برابر مىكند .

مترصد

(
motarassed
) ص . ع . كسى كه انديشه مىكند و مىنگرد و پاس دارنده . و انتظار كشنده . و تفتيش كننده .

مترصد

(
motarassed
) ا . پ - مأخوذ از تازى - منتظر و نگران و اميدوار و چشم به راه و بيدار .

مترضب

(
motarazzeb
) ص . ع . عاشقى كه مىبوسد .

مترضح

(
motarazzeh
) ص . ع . كوفته و سحق شده و ريز ريز شده .

مترضض

(
motarazzez
) ص . ع . شكسته شدهء به شكل پارچه‌هاى گنده .

مترضى

(
motarazzi
) ص . ع . آنكه خوشدل و خرسند مىشود . و خوشدلى مىدهد . و پريشان و دلتنگى كه بهر چيزى خود را خوش آيند مىكند .

مترطم

(
motarattem
) ص . ع .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3067 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )