ما تحت
(
m - taht
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پائين و تحت و زير دست . و مقعد .
ماترنگ
(
m terang
) و (
m tereng
) ا . پ . چلپاسه و قسمى از آن كه به تازى سام ابرص گويند .
ماتع
(
m te '
) ص . ع . دراز از هر چيزى . و ميزان چرب . و غالب و يا فاضل و افزون . و ريسمان نيكو تافتهء محكم . و نبيذ سخت سرخ . و نيكوى از هر چيزى . و ميزان ماتع اى راجح .
ماتع
(
m te '
) ا . ع . از اعلامست .
ما تقدم
(
m - taqaddam
) پ .
كلمهء فعل مأخوذ از تازى - هر چيز پيشى گرفته و مقدم شده و زمان گذشته و زمان قديم و در ما تقدم يعنى نخستين .
ماتم
(
m tam
) ا . پ . سگ ماده .
ماتم
(
m tam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اندوه و غم و مصيبت و عزا . و سگ ماده .
و طعام ماتم : مهمانى و ضيافت عزا و طعامى كه در مجلس عزادارى مىدهند . و لباس ماتم و يا خرقهء ماتم : لباس عزا و پوشاك سياه .
مأتم
(
m tam
) ا . ع . مجمع و انجمن مردم در اندوه و يا شادى . و يا خاص است به انجمن زنان و يا انجمن زنان جوان .
ج : مااتم (
ma ' tem
) . و در عرف مخصوص است به انجمن زنان در هنگام مرگ كسى . ق : كن فى مأتم فلان . و بهتر آنست كه بگويند :
كن فى مناحة فلان .
ماتم پرسى
(
m tam - porsi
) ا .
پ . فاتحهخوانى و تعزيتگوئى .
ماتمخانه
(
m tam - x ne
) ا . پ .
عزاخانه و جائى كه در آن عزادارى مىكنند .
ماتمدار
(
m tam - d r
) ص . پ .
عزادار .
ماتمدارى
(
m tam - d ri
) ا . پ .
عزادارى .
ماتمديده
(
m tam - dide
) ص .
پ . ملول و غمگين و عزادار .
ماتمزدگى
(
m tam - zadegi
) ا .
پ . مصيبتزدگى و عزادارى .
ماتمزده
(
m tam - zade
) ص .
پ . ملول و غمگين و اندوهگين و عزادار و مصيبتزده و آنكه كس وى تازه مرده باشد .
ماتمسرا
(
m tam - sar
) و
ماتمكده
(
m tam - kade
) ا . پ . عزاخانه و مجلس فاتحهخوانى و تعزيهدارى .
ماتمكنان
(
m tam - kon n
) م .
ف . پ . در حالت ماتمزدگى و زارىكنان .
ماتمى
(
m tami
) ا . پ . زارى . و سياهپوش .
ماتورنگ
(
m tourang
) ا . پ .
سوسمار كه بتازى ضب گويند .
مأتوناء
(
ma'toun '
) ع . ج . اتان .
مأتى
(
ma't
) ا . ع . محل آمدن و موضع آمدن و فراهمگاه . و ماتى الامر :
جهت و جانب كار و راه كار :
مأتى
(
m tiyy
) ص . ع . آينده . اسم مفعول است بمعنى اسم فاعل . قوله تعالى :
إِنَّهُ كانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا
اى آتيا .
مأثاة
(
ma's t
) ا . ع . غمازى و سخنچينى .
مأاثب
(
ma ' seb
) ع . ج . مئثب .
ماثد
(
m sed
) ا . ع . طلايه و ديدبان .
مآثر
(
ma ' ser
) ع . ج . مأثرة (
ma'sarat
) و مأثرة (
ma'sorat
)
مآثر
(
ma ' ser
) ا . ص . پ . - مأخوذ از تازى - نشانهاى نيك و كارهاى پسنديده كه از كسى باقى مىماند . و عساكر نصرت مآثر :
سپاهى كه فتح و فيروزى از پى آنها مىآيد .
مأثرة
(
ma'sarat
) و (
ma'sorat
) ا . ع . بزرگوارى موروثى كه زبانزد مردم باشد ج : مآثر . و مآثر العرب : مفاخر تازيان .
ماثل
(
m sel
) ص . ع . به خدمت ايستاده . و مثل ماثل در مبالغه گويند اى جهد جاهد .
ماثل
(
m sel
) ا . ع . نشانسراى كه اثرش باقى نباشد . و جوز ماثل : تاتوره .
ماثلة
(
m selat
) ا . ع . چراغپايه .
مأثم
(
ma'sam
) م . ع . اثم اثما (
esman
) و مأثما (
ma'saman
) از باب سمع گناه كرد . و اثمه اثاما (
as man
) و اثاما (
es man
) و مأثما (
m saman
) از باب ضرب پاداش گناه داد او را .
مأثم
(
ma'sem
) ا . ع . پاداش بزه و گناه .
مأثمة
(
ma'samat
) ا . ع . ظلم و تعدى .
مأثور
(
ma'sur
) ا . ص . ع . سخن نقل كرده شده و روايت شده . و حديث مأثور اى ينقله خلف عن سلف و بعير مأثور :
شترى كه رنديده باشد باطن سپل آن . و سيف مأثور : تيغى كه بر متن آن نشان باشد و يا تيغى كه متن آن از آهن نرم و دمش از آهن سخت باشد . و در فرمايش حضرت على بن ابى طالب عليه السلام كه مىفرمايد : لست بمأبور فى دينى ، لست بمأثور نيز روايت كردهاند يعنى نيستم از كسانى كه نقل كرده شود شر در دين من المأثور : نام شمشيرى از عمل جن .
مأثوم
(
ma'sum
) ص . ع . گناهكار .
مأثية
(
ma'siat
) ا . ع . غمازى و سخن چينى و نمامى .
ماج
(
m j
) ا . پ . ماه و قمر . و راوى و روايت كننده . و ماج و موج يعنى بوس و لوس مانند گربه كه بچهء خود را هم