تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3005

مساهمون:

ص٣٠٠٥
نصر بازگشت بسوى آن . و آل الشئ مأالا كم شد آن چيز . يق . طبخت الشراب فآل الى قدر كذا و كذا .

مأالى

(
ma ' li
) . ع . ج . مئلاة .

مأاود

(
ma ' ved
) ا . ع . بلاها .

ماءى

(
ma ' ? iy
) ص . ع . منسوب بماء يعنى آبى .

مآب

(
ma ' ? b
) ا . ع . بازگشت و رجوع . و جاى بازگشت . ج : مأوب . و بينهما ثلاثة مأوب : يعنى ما بين آنها دو مسافت سه منزل است .

مآب

(
m ' b
) م . ع . آب اوبا و اوبة و ايابا و ايابا (
iyy ban
) و ايبة (
aybatan
) و ايبة (
eybatan
) و مآبا ( از باب نصر ) : بازگشت و رجوع كرد .

مآب

(
ma'ab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازگشت . و جاى و مكان بازگشت . و گاه بطور تركيب در القاب استعمال مىكنند مانند : جلالة مآب . يعنى كسى كه مرجع جلالت است و بازگشت جلالت بسوى اوست و عزت مآب : آنكه مرجع عزت است . و بلاغت مآب آنكه مرجع بلاغت و زبان آورى است .

مأباة

(
ma'b t
) ص . ع . نفرت‌انگيز . و ماء مأباة : آبى كه شتران از نوشيدن آن كراهت دارند .

ماباقى

(
m - b qi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باقيمانده و بازمانده .

مأبد

(
ma'bed
) . ا . ع . جاى و مكان . خانه و مسكن . و نام موضعى .

مأبض

(
ma'bez
) . ا . ع . باطن زانوى مردم . و باطن آرنج شتر . ج : مأابض .

ما بعد

(
m - ba'd
) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - پس از آن و سپس آن .

ما بقى

(
m - baqi
) . ا . پ . - مأخوذ از تازى - باقيمانده و بازمانده .

مأبلة

(
ma'balat
) . ص . ع . ارض مأبلة : زمين پر از شتر .

مأبوت

(
ma'but
) . ص . ع . رجل مأبوت : مرد گرم مزاج و محرور . و مرد مبتلى به درد كمر .

مأبور

(
ma'bur
) . ص . ع . حيوانى كه به آن سوزن خورانيده باشند . و آنكه آن را كژدم نيش زده باشد و مرد متهم ، منه قول على عليه السلام : لست بما بور فى دينى اى بمتهم : يعنى نيستم من تهمت شده و طعن كرده شده در دين و اسلام خود .

مأبورة

(
ma'burat
) ص . ع . نخلة مأبورة : خرما بن گشن داده شده . و سكة مأبورة : راسته خرمانبان گشن داده شده . و نيز مأبورة : مؤنث مأبور . يق : شاة مأبورة : گوسپند سوزن خورانيده شده .

مأبوض

(
ma'buz
) ص . ع . بسته شده و آنكه رگ اباض آن را آسيبى رسيده باشد .

مأبولة

(
ma'bulat
) ص . ع . بئر مأبولة : چاه زه برآورده . و ابل مأبولة : شتران برگزيدهء جهة بچه و شير .

مأبون

(
m bun
) ا . پ . نام علتى .

مأبون

(
m bun
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ابنه‌دار . و حيز و مخنث . و پشت پائى .

مأبون

(
ma'bun
) ص . ع . ابنه دار . و هو مأبون بخير او شر : او متهم است به خوبى و يا ببدى ولى اگر گويند بطور مطلق هو مأبون اتهام به شر و بدى را مىرساند .

ما به الابتهاج

(
m - behel - ebteh j
) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - آنچه را كه بهجت و شادمانى آورد .

ما به الاحتياج

(
m - behel - ehtiy j
) پ . كلمهء فعل ماخوذ از تازى - يعنى هرچه بدان محتاج باشند .

مأبى

(
ma'b
) ص . ع . نفرت‌انگيز .

مآبى

(
m bi
) و

مآبيه

(
ma ' biye
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - و بائى و طاعونى . و امراض مأبيه : امراض و بائى .

ما بين

(
m - bayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اثنا و ميانه و ميان و فاصلهء ميان دو چيز و دو كس . و در ميان و در فاصله و درون و اندرون .

ماپروين

(
m - parvin
) ا . پ . جدوار .

مات

(
m t
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - حيران و سرگردان و سراسيمه و سرگشته و مشوش و مضطرب و مغلوب و منهزم و بيچاره و گرفتارى شاه شطرنج . و مات كردن : سر گشته و حيران كردن و مشوش نمودن و مغلوب كردن و بيچاره نمودن شاه شطرنج .

مأتاة

(
ma't t
) ا . ع . جهة و جانب كار و راه كار . يق : اتيت الامر من مأتاته : از راه كار داخل در آن كار شدم .

مأتاة

(
ma't t
) م . ع . اتى اتيا (
atyan
) و اتيانا (
ety nan
) و اتيانة (
ety natan
) و مأتاة . ر . اتى .

مأتة

(
m tat
) م . ع . اته اتأ و ماتة ( از باب نصر ) غالب شد آن را به حجت . و ات راسه : شكست سر آن را . و بعضى مأتة را اسم مىدانند نه مصدر .

مأتة

(
m ttat
) ا . ع . حرمت و پيوند . و وسيله . ج : موات .

ماتح

(
m teh
) ا . ع . آب كشندهء از چاه .