او كفر را . و نام مكهء معظمه .
ماحى
(
m hi
) ا . پ - مأخوذ از تازى - محو كننده و نيست و نابود كننده .
ماخ
(
m x
) ص . ع . زر قلب و ناسره و مردم سفله و دون همت و كمينه و خسيس و منافق . و مردم پير و حقير .
ماخاريون
(
m x riun
) ا . پ .
ياسمن دشتى .
ماخان
(
m x n
) ا . پ . از القاب پادشاه چين . و نام پهلوانى چينى . و نام قريهاى در نزديكى مرو .
ماخچى
(
m xc ? i
) و
ماخچين
(
m xc ? in
) ا . پ . اسبى كه از جانبى تازى و از جانب ديگر تركى باشد . و اسب راهوار تركى .
و اسب خوش جولان و برذون . و اسب عراقى .
مآخذ
(
ma ' xez
) ا . ع . ج .
مئخذ . و مآخذ الطير و غيرها : دامها و جز آن كه بدان مرغان و جز آنها را صيد كنند .
مأخذ
(
ma'xaz
) ا . ع . مكان اخذ و مكان گردش .
مأخذ
(
ma'xaz
) ا . پ - مأخوذ از تازى - جائى كه چيزى را از آن گيرند .
و محل صدور چيزى . و مصدر و اصل و بنياد و سرچشمه . و بىمأخذ : بىاصل و بىبنياد .
ماخرة
(
m xerat
) ا . ع . كشتى كه در رفتن بانگ كند . و كشتى كه آب را بسينهء خود بشكافد . و كشتى كه در يك باد پيش آيد و پس رود . ج : مواخر . قوله تعالى
مَواخِرَ فِيهِ
.
ماخض
(
m xez
) ص . ع درد زه گرفته و نزديك بزادن رسيده . ج : مواخض و مخض . و شاة ماخض : گوسپند باردار .
ماخط
(
m xet
) ا . ع . آنكه آب و مشيمه از بچهء نوزاد دور كند . و نيز ماخط بمعنى ناتج .
ماخل
(
m xel
) ا . ع . گريزنده و هارب .
ماخلا
(
m - xal
) ع . كلمهء استثنا يعنى مگر و به غير و غير از .
ما خلق الله
(
m - xalaqall h
) پ .
كلمهء فعل مأخوذ از تازى يعنى آنچه خدا آفريده است از عالم و از انسان و حيوان .
ماخن
(
m xan
) ص . پ . ناپاك و پليد و پست و شرير و بد و ناراست و دروغ .
مأخوذ
(
ma'xuz
) ا . م . ع .
گرفته شده .
مأخوذ
(
ma'xuz
) ص . پ - مأخوذ از تازى - گرفته شده و گرفتار و قبض شده . و تصرف شده . و بدست آمده . و مأخوذ كردن : گرفتن . و مأخوذ شدن : گرفته شدن و گرفتار شدن .
مأخوذى
(
ma'xuzi
) ا . پ - مأخوذ از تازى - هر آن چيز كه كسى گرفته باشد .
ماخور
(
m xur
) ا . پ . خرابات و شرابخانه و بوزهخانه و قمارخانه .
ماخور
(
m xur
) ا . ع . مأخوذ از مىخور فارسى - خرابات . و خراباتنشين و آنكه بسوى خرابات رود . ج : مواخر و مواخير .
ماخوليا
(
m xuli
) ا . پ - مأخوذ از يونانى - ماليخوليا و خلل و كوفت دماغى و سودا . و خيال خام .
مآخير
(
ma ' xir
) ا . ع . ج .
مؤخر . و مآخير الشئ : پسين و آخرين جزء از چيزى .
ماد
(
m d
) ا . پ . مادر و مانند .
ماد
(
m d
) ا - ص . ع . نرم و نازك از هر چيزى . و زهاب گرد آمده پيش از آنكه روان گردد . و رجل ماد : مرد نازك ناز پرورده . و غصن ماد : شاخهء نرم و نازك .
مأد
(
ma'd
) م . ع . مأد النبات مأدا ( از باب فتح ) : گواليد آن گياه و جنبيد و نرم شد و ناويد و سيراب گرديد .
و روان شد آب در آن . و نيز مأد : ناويدن شاخهء نازك .
ما دام
(
m d m
) و
ما دام كه
(
m d m - ke
)
ما دامى كه
(
m d mi - ke
) م - ف . پ . - مأخوذ از تازى - در هنگام .
و هنگامى كه . و وقتىكه و در اثناء . و همينكه .
و در آن هنگام .
مآدب
(
ma ' deb
) ع . ج . مادبة (
ma'dabat
) و مأدبة (
ma'dabat
) .
مأدبة
(
ma'dabat
) و (
ma'dobat
) ا . ع . طعام مهمانى و يا طعام كدخدائى .
ج : مآدب .
مأدة
(
ma'dat
) ص . ع . جارية مأدة : دخترك نرم و نازك نازپرورده .
مادة
(
m ddat
) ا . ج . افزونى پيوسته . ج : مواد .
مادچين
(
m dc ? in
) ا . پ . گرهى كه در طناب و ريسمان باشد .
مادح
(
m deh
) ا - فا . ع . ستايش كننده .
مادح
(
m deh
) ص . پ - مأخوذ از تازى - مدح كننده و ستايش كننده و تعريف كننده .
مادخ
(
m dex
) ا . ع . بزرگ ارجمند .
مادر
(
m dar
) ا . پ . زنى كه يك يا چندين بچه به دنيا آورده باشد . و نيز مادهء از هر حيوانى كه داراى بچه باشد . و مادر آب و آتش : آنكه آرزوى سوز گريه