تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3009

مساهمون:

ص٣٠٠٩
مىكند . و مادر باغ : زمين . و مادر زن يا مادر شوى خوش و خوشتامن و خوشامن .

مادر

(
m der
) ا . فا . ع . آنكه به گل اندود مىكند .

مادر

(
m der
) ا . ع . نام مردى از تازيان كه شتر خود را از حوضى آب داد و در باقى ماندهء آب حوض تغوط كرد و بر ديواره‌هاى حوض بماليد تا ديگران از آن آب بر ندارند و منه المثل : ابخل من مادر او الام من مادر .

مادر اندر

(
m dar - audar
) ا . پ . زن پدر .

مادر بخطا

(
m dar - bexat
) ص . پ . كلمهء فحش .

مادر جلب

(
m dar - jalab
) ص . پ . حرامزاده و فرزند زنا .

مادر خوانده

(
m dar - x nde
) ا . پ . دايه و مرضعه .

مادر دخت

(
m dar - doxt
) . ا . پ . تودرى .

مادر زاد

(
m dar - z d
) ص . پ . طبيعى و خلقى و جبلى . و اقبال مادر زاد : خوش‌بختى كه در گهواره با شخص همراه بوده . و كور مادرزاد : كور خلقى و جبلى .

مادرزادى

(
m dar - z di
) ا . . پ . تولد و اصل و نژاد .

مادر زن

(
m d r - zan
) ا . پ . مادر زوجهء شخص و خس و خسره و خسرو و خش و خشو و خشامن و خشتامن .

مادرشوى

(
m dar - cuy
) ا . پ . خسرو .

مادرغن

(
m dar - qan
) ص . پ . حرامزاده و فرزند زنا .

مادر ندر

(
m dar - nadar
) ا . پ . مادر اندر و زن پدر .

مادره

(
madere
) ا . پ . نام رودخانهء بزرگى در امريكاى جنوبى كه در رود آمازون مىريزد و داراى 1450 كيلومتر امتداد است . و نيز نام مملكتى كه در مغرب اين رود واقع شده .

مادرى

(
m dari
) ص . پ . منسوب بمادر .

مادگان

(
m dag n
) ا . پ . ج . ماده .

مادگسكر

(
m dagaskar
) ا . پ . جزيرهء بزرگى در درياى هند و مساحت آن 592000 كيلومتر مربع و جمعيتش 000 ، 700 ، 3 نفر . و پايتخت آن شهر تاناناريو . ر . سرانداه .

مادگى

(
m dagi
) ا . پ . حالت ماده بودن و تأنيث طبيعى . و حلقه‌اى كه در آن دكمه قرار مىگيرد .

مادندر

(
m dandar
) ا . پ . مادرندر و زن پدر .

مأدور

(
ma'dur
) ص . ع . دبة خايه . ج : مآدير . يق : قوم مأدير .

مأدوم

(
ma'dum
) ص . ع . نان آميخته بنان خورش و قولهم : اطعمتك مأدومى بطور مجاز مراد عذر است يعنى آوردم پيش تو عذر خود را .

ما دون

(
m - dun
) م ف . پ - مأخوذ از تازى - ماسوا . و فروتر و پائين‌تر .

ماده

(
m de
) و (
m da
) ا . ص . پ . مؤنث . و هر حيوانى كه داراى آلات تأنيث باشد و بزايد مقابل نر . ج : مادگان .

ماده

(
m deh
) ص . ع . ستايشگر . ج : مده (
moddah
) .

ماده

(
m dde
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اصل هر چيزى و شوند و واده و سامان تركيب هر چيزى كه مدد باشد براى غير آن . و نيز بمعنى باب چنان كه گويند در مادهء فلان يعنى در باب فلان .

ماده سگ

(
m de - sag
) ا . پ . سگى كه ميزايد و سگ مادينه .

ماده‌گان

(
m de - g n
) ا . پ . ج : ماده .

ماده گاو

(
m de - g v
) ا . پ . گاو مادينه و گاوى كه ميزايد .

مادى

(
m ddi
) ص . پ - مأخوذ از تازى - منسوب به ماده و تنى و هر چيز كه داراى ماده باشد . و غير مادى : چيزى كه بحس در نيايد و جدومند نيز گويند .

ماديات

(
m ddiyy t
) ا . پ - مأخوذ از تازى - هر چيز كه مادى باشد كه تنيان نيز گويند .

ماديان

(
m di n
) ا . پ . اسب ماده كه بتازى حجر گويند . و نيز خر ماده .

مآدير

(
m dir
) ع . ج . مأدور .

مادين

(
m din
) و

مادينه

(
m dine
) ا . ص . پ . نوع مؤنث از هر حيوانى .

ماذ

(
m z
) ا . ع . نيكو روى خوش طبع زيرك كه صحبت وى خنده آورد .

ماذر

(
m zar
) . ا . پ . مادر .

ماذريون

(
m zaryun
) . ا . پ . نام گياهى دوائى .

ماذل

(
m zel
) ا . ع . سست و آنكه به ترك چيزى راضى و خشنود باشد .

مأذنة

(
ma'zanat
) ا . ع . جاى اذان و منار . و صومعه . و عوام مئذنة گويند .

مأذون

(
ma'zun
) ا . م . ع . دستورى داده شده و مباح .

مأذون

(
ma'zun
) ص . پ - مأخوذ از تازى - . دستورى داده شده و رخصت داده