پس آينده از هر چيزى و آنكه درنگى مىكند و عقب مىاندازد و ديرى مىكند .
معقبات
(
mo'aqqeb t
) ا . ع .
فرشتگان شب و روز كه يك گروه پس از گروه ديگر آيد . و تسبيح كه پس يكديگر برآيد . و شتران سپس يكديگر ايستاده بر حوض تا بنوبت آب خورند .
معقة
(
ma'aqqat
) م . ع . عق عقوقا و معقة . ر . عقوق .
معقد
(
ma'qad
) ا . ع . جاى بستن گره .
معقد
(
ma'qed
) ا . ع . جايى كه گره بسته شده است . و نوعى از چادر و بالاپوش .
ج : معاقد . و هو منى معقد الازار :
منزلت او به من نزديك است .
معقد
(
mo'aqqad
) ص . ع . گرهدار و گره بسته .
معقد
(
mo'aqqad
) ا . ع . سخن پوشيده و دور و غامض .
معقد
(
mo'aqqed
) ا . ع . جادوگر و فريبنده و ساحر .
معقدة
(
mo'aqqadat
) ص . ع .
خيوط معقدة : رشته گره بسته . و يمين معقدة : سوگندى كه بر فعل مستقبل كرده باشند .
معقر
(
ma'qar
) ا . ع . نام رودبارى در يمن .
معقر
(
meqar
) ص . ع . رجل معقر : مردى كه خسته گرداند شتر را از مانده كردن .
معقر
(
me'qar
) و (
mo'qer
) ص . ع . سرج معقر : زينى كه ستور را پشت ريش كند . و كذلك : سرج معقر .
معقر
(
mo'qer
) ص . ع . مرد داراى بسيار آب و زمين و عقار .
معقرب
(
mo'aqrab
) ص . ع .
كج و خميده . و صدغ معقرب : موى پيچه . و انه لمعقرب الخلق : او درشت و گرد اندام و تواناست و مدد گارى است قوى .
معقرب
(
mo'aqreb
) و
معقربة
(
mo'aqrebat
) ص . ع . كژدمناك . يق :
مكان معقرب و ارض معقربة .
معقرة
(
ma'qarat
) ص . ع . ارض معقرة : زمين بسيار كژدم .
معقص
(
me'qas
) ا . ع . تير كج .
و تير پيكان شكسته كه دنبالش در آن مانده باشد و آن را برآورده و درست كرده بجاى خودش نصب كنند .
معقف
(
mo'aqqaf
) ص . ع . كج و خميده .
معقل
(
ma'qel
) ا . ع . پناهجاى .
ج : معاقل . و از اعلام است .
معقلة
(
ma'qolat
) ا . ع . ديت . يق :
لنا عند فلان ضمد من معقلة : يعنى از براى مادر نزد فلان باقى ماندهاى از ديت است كه بر و مىباشد . و نيز معقلة : تاوان .
يق : دمه معقلة على قومه . ج :
معاقل . و يق : هم على معاقلهم الاولى اى الديات التى كانت فى الجاهلية او على مراتب ابائهم و حالاتهم . و نيز معقلة : نام زمينى سدرناك در دهناء .
معقلة
(
mo'qalat
) ص . ع . خون ديت گرفته شده .
معقم
(
ma'qem
) ا . ع . هر يك از مهرههاى پشت از بند گردن تا بن دنب و پيوند . ج : معاقم . و نيز معقم : گروگاه .
معقود
(
ma'qud
) ص . ع . بسته و بند كرده و گره كرده . و ثابت و برقرار و استوار .
و طاق عمارت بنا كرده شده . و عهد و ميثاق بسته شده . و معقود اللسان : بسته زبان .
و بناء معقود : خانه كه در آن عقدهايى باشد كه بسته مىشوند مانند درها و جز آن .
معقود
(
ma'qud
) ا . ع . ما له معقود : نيست مرو را راى ثابت و استوارى .
معقودة
(
ma'qudat
) ص . ع .
ناقة معقودة القرا : ماده شتر استوار پشت .
معقوده
(
ma'qude
) ا - ص . پ .
مأخوذ از تازى - زن در عقد نكاح آورده شده و عقد بسته شده .
معقور
(
ma'qur
) ص . ع . خسته و مجروح و پىزده .
معقوف
(
ma'quf
) و
معقوفة
(
ma'qufat
) ص . ع . شيخ معقوف :
پير پشت دو تا از پيرى . و شاة معقوفة الرجل : گوسپند خميده پاى از بيمارى عقاف .
معقول
(
ma'qul
) ص . ع . فهميده و دريافت شده . و كشته ديت داده شده . و نيز معقول : لقب ركنى از اركان شعر كه خامس متحرك آن افتاده باشد .
معقول
(
ma'qul
) م . ع . عقل عقلا و معقولا . ر . عقل .
معقول
(
ma'qul
) ص - م - ف . پ .
مأخوذ از تازى - پسنديده عقل و قابل دريافت و محتمل و ممكن و شايسته ادراك و لايق و پسنديده . و مراد و مقصود و منظور نظر . و خردمند و عاقل و با ادب و باريكبين و با فراست .
معقولات
(
ma'qul t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سخنهاى پسنديدهء عقل و قابل دريافت و هر چيز شايسته ادراك و دريافت .
معقولى
(
ma'quli
) و
معقوليت
(
ma'quliyyat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شايستگى و لياقت .
معقوم
(
ma'qum
) ص . ع . پيوند