تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3408

مساهمون:

ص٣٤٠٨

معطرة

(
mo'attarat
) ص . ع . مونث معطر .

معطرساز

(
mo'attar - s z
) ص . پ . هر چيز كه خوش‌بو كند .

معطره

(
mo'attare
) ص . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى خوش‌بو و داراى عطر خوش .

معطس

(
ma'tas
) و (
ma'tes
) ا . ع . بينى . ج : معاطس .

معطس

(
mo'attas
) ا . ع . مرد بينى به خاك آلوده .

معطس

(
ma'attes
) ص . ع . هر آنچه از تندى بوى عطسه انگيزد .

معطش

(
ma'tac
) ا . ع . هنگام تشنگى شتران . ج : معاطش .

معطش

(
mo'attac
) ص . ع . شتر بند كرده از نوبه آب .

معطش

(
mo'attec
) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز كه تشنگى آورد و آب طلبد .

معطشة

(
ma'tacat
) ص . ع . زمين بىآب . ج : معاطش .

معطف

(
ma'tef
) ا . ع . معطف الرجل : كنار مرد از سر تاورك . ج : معاطف .

معطف

(
me'taf
) ا . ع . چادر . و شمشير . و فرس سهل المعطف : اسب رام و خوش راه كه بهر طرف خواهند عنان آن را برگردانند .

معطف

(
mo'attaf
) ص . ع . خميده . و بسيار مهربان و مايل .

معطفة

(
mo'attafat
) ص . ع . قسى معطفة : كمانهاى خميدهء كج كرده . و لقاح معطفة : شتر مادگان بر بچه مهربان كرده شده .

معطل

(
ma'tal
) ا . ع . جاى زيور زن . ج : معاطل .

معطل

(
mo'attal
) ا . ع . زمين مرده هيچ‌كاره . و نام شاعرى .

معطل

(
mo'attal
) ص . ع . خالى و ضايع و مهمل گذاشته .

معطل

(
mo'attal
) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - متروك شده و ترك كرده شده و گذاشته شده و مانده و مسكون و غير معمور و استعمال ناشده و مهمل گذاشته و اهمال شده و سرگردان و كهنه شده و تهى و خالى و باطل و معدوم و ناپديد و ناتوان و بيچاره و بينوا و درمانده و نادار و بيكار و بيفايده و بىحاصل و از كار بازمانده . و معطل بودن : از كار باز بودن . و معطل شدن : از كار باز شدن و بيكار شدن . و معطل كردن : از كار باز كردن و بيكار كردن و سرگردان كردن و محو نمودن و نيست كردن و اهمال كردن .

معطل

(
mo'attel
) ص . ع . آنكه صانع عز و جل را انكار كند و شرايع را باطل انگارد . ج : معطلون .

معطلة

(
mo'attalat
) ص . ع . ابل معطلة : شتران بىشبان . و بئر معطلة : چاهى كه خالى از اهل باشد و كسى نباشد از آن آب بكشد و همگى اهل آن هلاك شده باشند . و قرئ مخففة .

معطل‌گاه

(
mo'attal - g h
) ا . پ . جاى مهمل گذاشته شده و اهمال شده .

معطلون

(
mo'attelun
) ع . ج . معطل .

معطلى

(
mo'attali
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اهمال و غفلت و درنگى و ديرى و سرگردانى .

معطن

(
ma'ten
) ا . ع . خوابگاه شتران و آغل گوسپندان نزديك آب . ج : معاطن .

معطوش

(
ma'tuc
) ص . ع . غالب شده و چيره گشته بر تشنگى .

معطوش

(
ma'tuc
) ا . ع . از اعلام است .

معطوط

(
ma'tut
) ص . ع . مغلوب در كردار و گفتار .

معطوف

(
ma'tuf
) ص . ع . پيچيده شده و دو تا شده و خميده و كج شده و مايل گشته . و پيوسته و متصل و وصل كرده شده . و سخنى كه بر سخن ديگر باز گردانند . و معطوف عليه : آن سخنى كه به روى سخن ديگر باز مىگردد .

معطوف

(
ma'tuf
) ص . پ . مأخوذ از تازى - پيوسته و باز گردانيده . و معطوف كردن : عطف عنان كردن و بازگردانيدن عنان و پيوسته كردن و متصل نمودن .

معطوفة

(
ma'tufat
) ا . ع . كمانى عربى و داراى گوشه‌هاى خميده كه جهة نشانها سازند .

معطون

(
ma'tun
) ص . ع . جلد معطون : پوست در دباغت نهاده و پوست نرم كرده جهة دباغت . و پوست گندهء تباه .

معطى

(
mo't
) ص . ع . بخشيده شده و عطا شده .

معطى

(
mo'ti
) ص . ع . بخشاينده و عطا كننده . و چون از كسى چيزى خواهند در مفرد مىگويند : هل انت معطيه : يعنى تو هستى دهنده به من آن را . و در جمع : هل انتم معطيه : شما هستيد دهنده به من آن را . و در تثنيه : هل انتما معطياه .

معطير

(
me'tir
) ص . ع . رجل معطير : مرد خوش‌بوىناك و بسيار عطر سوزنده . و كذلك : امراة معطير . و ناقة معطير : ماده شتر سرخ كه عرق وى بوى خوش دارد .

معظعظ

(
mo'az'ez
) ص . ع .